ŞAM- Suriye Devlet Başkanı Hafız Esad'ın Nisan ayının başlarında beyin kanaması geçirmesi, 30 yıllık Esad iktidarı sonrası ülkenin geleceği üzerindeki tartışmaları yeniden alevlendirdi. Dünya özellikle Esad'ın oğlu Beşşar ile kardeşi Rıfat arasındaki iktidar savaşına odaklanmış durumda. İngiliz The Sunday Telegraph gazetesinin Şam'da bulunan Batılı diplomatlara dayanarak verdiği haberde, Esad'ın beyin kanaması geçirdiğinin ve sağlık durumunun kötü olduğu öne sürülürken, Baas Partisi'nin kuruluş yıldönümünde halka hitap etmemesi ve 10 Nisan'daki Bağımsızlık Günü kutlamalarında ortalıkta görünmemesinin bu iddiayı doğruladığı belirtildi.

Rıfat-Beşşar savaşı

Esad'ın sağlık sorunları olduğu aylardır bilinirken, ülkenin gelecekteki lideri halen kesin olarak ortaya çıkmış değil. Buna rağmen Suriye'deki tüm göstergeler Esad'ın oğlu Beşşar'ı işaret ediyor. Ülkede Beşşar'a yönelik herhangi bir rahatsızlık olmaması, oğul Esad'ın amcası Rıfat'tan gücü başarılı bir şekilde devraldığı şeklinde yorumlanıyor. Buna tezat olarak Esad 1983'te kalp krizi geçirdiğinde Rıfat Esad, askeri bir darbe ile hükümeti ele geçirmeye teşebbüs etmişti.

Rıfat son mağlubiyetini, Cumhuriyet Muhafızları'nın Lazkiye limanındaki üssüne ve konutuna harekat düzenleyerek, yüzlerce Rıfat taraftarını öldürmesi ile aldı. Hafız Esad, iktidarı oğluna devredebilmek için büyük acıları göze aldı. Beşşar'ın potansiyel muhalifleri tasfiye edilirken, kabinede de revizyona gidildi. Son iki yılda İstihbarat Şefi, Genelkurmay Başkanı, Askeri İstihbarat Şefi ve Başbakan görevden alınarak, Beşşar yanlıları bu kişilerin yerine getirildi. Jerusalem Post gazetesi, Esad'ın beyin kanaması geçirdiği söylenen tarihte bir açıklama yaparak, Beşşar'ın veliahtlığını kabul ettiğini yazdı.

Ekonomik reformlar şimdiden başladı

Aslında son bir ay boyunca Beşşar, görülmemiş bir şekilde devlet işlerinde daha baskın bir rol izlemeye başladı. 27 Nisan'da daha önce hiç yapmadığı bir şekilde İsrailli bir parlamento yetkilisini kabul ederek, barış sürecini görüştü. 28 Nisan'da ise, İsrail'e bir uyarı göndererek, İsrail'in Suriye'nin onayı olmadan Güney Lübnan'dan tek taraflı çekilmesinin bölgede istikrarsızlığa yol açacağını söyledi.

Beşşar ayrıca Devlet Başkanı'nın oğlu olarak otoritesini kullanarak, ekonomik reformlar için lobi yapmaya başladı. 20 Nisan'dan 27 Nisan'a kadar Suriye, yabancı para birimlerine yönelik politikasını liberalleştirirken, ekonomi güvenlik mahkemelerinin gücünü de azalttı. Ancak 35 yaşındaki Beşşar ne yeterince deneyimli ne de babası gibi becerikli. Suriye'de siyaset çok çeşitli iç hizipler arasında denge kurmaya dayalı. Beşşar'ın bu konuda yeterince deneyimi olmadığı ortada.