Irak'a yönelik ambargoyu daha da ağırlaştırmak için bölge ülkelerinden destek arayan ve Körfez Koalisyonu'nu yeniden toparlamaya çalışan ABD, bu amaçla Irak'ın komşuları ile pazarlıklara başladı. Türkiye, Ürdün, Suriye gibi ülkelerden destek arayan ABD, bu ülkelerin ambargodan doğacak ekonomik zararını da tazmin etmeyi amaçlıyor. ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Edward Walker konuya ilişkin temaslarına dün Ürdün'den başladı. Walker, Ürdün ve Suriye'nin ardından Türkiye'ye gelecek. Walker'ın, ziyareti sırasında, Irak'a uygulanan yaptırımlar sisteminde yapılması planlanan değişikliklere ilişkin son ayrıntıları Türk yetkililere aktarması bekleniyor.

Irak-Suriye bloğu

Walker'ın ziyareti ve ambargo pazarlıklarına başlamasına paralel olarak bölgede ilginç gelişmeler de yaşanıyor. Suriye Dışişleri Bakanı Faruk el Şara'dan sonra Irak Devlet Başkan Yardımcısı Taha Yasin Ramazan da Moskova'ya gitti. Dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşen Ramazan, Irak'a uygulanan ambargoyu görüştü. Aynı şekilde Walker'ın 20 Nisan'da yapacağı ziyaretin hemen ardından, ay sonunda da Irak Kürdistan Demokrat Partisi (IKDP) lideri Mesut Barzani de Ankara'ya gelecek. Türkiye'nin daveti üzerine 30 Nisan'da Ankara'da temaslarda bulunacak olan Barzani ile, yeni Amerikan yönetiminin Irak politikasına ilişkin görüş alışverişinde bulunulacak ve durum değerlendirmesi yapılacak. Bütün bu diplomasi trafiği Irak ve kuzey Irak üzerinde yoğunlaşıyor. ABD'nin Türkiye ve Ürdün ile Irak'ı yeniden kuşatma çabalarına karşı AB ve Rusya Irak ile Suriye'yi yakınlaştırma ve bölgesel bir dayanışma oluşturmaya çalışıyor.

ABD'nin, Irak'a uygulanan yaptırımlardan olumsuz etkilenen Türkiye gibi komşu ülkelerin zararının karşılanması için bir arayış içinde olduğuna ilişkin haberleri değerlendiren üst düzeydeki bir yetkili, geriye dönük bir tazminin söz konusu olmadığını, çünkü ABD'nin elinde bunun için mevcut bir imkan ya da fon bulunmadığını vurguladı. Aynı yetkili, gündemde olan konunun "yeni yaptırımlar uygulanması ve akabinde Irak'ın da kendisiyle ticaret yapan ülkelerin zararına bazı tedbirler alması halinde, bunun karşılanacağının teyidi" olduğunu bildirdi. ABD Başkanı George Bush'un göreve başlamasıyla birlikte, Irak'a yönelik yeni bir politika arayışına giren ABD, bir yandan Irak'taki Saddam Hüseyin yönetimine karşı yaptırımları sertleştirmeye çalışırken, diğer yandan komşu ülkeleri yeni yaptırım sistemi konusunda iknaya çalışıyor. Walker, bundan bir süre önce Washington'da yaptığı bir konuşmada, yaptırım yaklaşımının yeniden düzenlendiğini ve Saddam'a para ve askeri malzeme akışının çok sıkı şekilde kontrol edileceğini belirtmiş, ancak bunun için komşu ülkelerin yardımının şart olduğuna dikkati çekmişti. Walker, şunları söylemişti: "Irak'ın komşularıyla bir anlaşmaya varmaya çalışıyoruz. Bu ülkelerin çoğunun kırılgan ekonomileri var. Bir de bu yaptırımların sıkılaşmasından etkilenmemeliler. Kayıplarını karşılayacak bir yol bulmalıyız. Sıkı bir yaptırım sistemi olacaksa bu ülkeler için de bir garanti sistemi geliştirilmeli."

Pazarlıklar başladı

Walker, ortadoğu gezisine dün Ürdün'ün başkenti Amman'da başladı. Gece Amman'a gelen Walker'ın gezisinin ana gündem maddesinin, İsrail ile Filistin arasındaki gerginliğin azaltılması ve Irak'a yaptırımlar olduğu bildirildi. ABD Dışişleri Bakanlığı'ndan daha önce yapılan açıklamada, Walker'ın Ürdün'ün yanısıra Türkiye ve Suriye'yi de ziyaret edeceği ve ziyaretinin her durağında, öncelikli olarak Irak'a uygulanan yaptırımlar konusunu ele alacağı kaydedilmişti. ABD'nin gıda ambargosunu hafifletmek, askeri ve teknolojik ambargoyu ise ağırlaştırmak istediği, bu değişikliklere de geniş destek arayışında bulunduğu belirtiliyor.