Kayseri Tebriz ü Sivas Nahcuvan u Maraş Şiraz
Gönül sana Bağdad yakın alemlerde divandasın
Yunus Emre

Harvard Üniversitesi'nde yayımlanan Journal of Turkish Studies'in elimdeki son iki sayısı dolayısıyla şimdiye kadar iki yazı yazdım. Bu yazılarda derginin içeriğinden sözetmeye fırsat bulamamıştık. Bugünkü yazıda artık doğrudan derginin yazılarından sözedeceğim.

Daha önceki yazılarda da belirttiğim gibi dergi, 24 yıldır ve yılda iki kez yayımlanıyor. Derginin en önemli özelliği, kültür, sanat ve medeniyet tarihimizle ilgilenen dünyadaki tüm araştırmacı ve bilim adamlarının özgün metinlerini yayımlayarak kültürümüzün kazısını yapmaya, haritasını çıkarmaya çalışması.

24. yılın iki sayısı da edebiyat ve dil tarihçilerimizden Agah Sırrı Levend'e Armağan olarak hazırlanmış ve 25. yılın ilk sayısı ile A. S. Levend Armağan'ı tamamlanacak. Bu yeni sayı şu günlerde baskıda; birkaç gün içinde yayımlanmış olacak.

Derginin son üç sayısının "misafir editör"lüğünü Boğaziçi Üniversitesi'nden profesör Günay Kut üstlenmiş. Profesör Kut, A. S. Levend Armağanı dolayısıyla bu üç sayıda yoğunluklu olarak klasik edebiyatımızın sorunlarını ve temsilcilerinin ürünlerini ve sanatçı kişiliklerini eksene alan dolu dolu bir buket hazırlamış. İlk iki sayıda Yunus'tan Tanpınar'a kadar klasik ve çağdaş edebiyatımızın "kurucu"ları olarak nitelendirebileceğimiz sanatçıların ürünlerini, yapıp-ettiklerini inceleyen, tartışan önemli metinleri bir araya toplamış.

Dergideki yazılara geçmeden önce önemsediğim iki noktaya dikkat çekmekte yarar görüyorum. Dergide editöryal yazıları yok. Bunun nedenini anlayabilmiş değilim. Oysa bu tür bilimsel dergilerde editöryal yazıları hem okuyucuların dergide sunulanları daha iyi kavrayabilmelerine, hem de yazarların metinleri ve tartıştıkları sorunlar üzerinde yeni şekillerde düşünmelerine imkan tanınması açısından son derece önemlidir. Hangi yazıların hangi açılardan önem taşıdıklarını; ne tür yeni argümanlar geliştirdiklerini; yeni araştırma alanları, konuları ve sorunlarına kapı aradıklarını veya ihtiyaç duyulduğunu açıklamak ve tartışmak gerekir; bu da editöryal yazılarının işidir. Böylelikle hem okuyucuda, hem de yazarlarda bir heyecanın oluşturulması ve bu heyecanın ve ilginin canlı tutulması sağlanmış olur.

İkinci olarak dergide yazıların A'dan Z'ye yazarlarının soyadlarına göre alfabetik olarak sıralanmasının mantığını pek anlayamadığımı vurgulamak isterim.

24. yılın ilk sayısının kanımca en önemli yazısı Turan Alptekin'e ait. Alptekin, "Yunus Şiirlerinin Stilistik ve Karşılaştırmalı Bir Çözümleme Denemesine Giriş" başlıklı nefis yazısında ilkin Yunus araştırmalarına ilişkin ilginç bilgiler veriyor ve ardından da Yunus'un şiirlerini stilistik olarak çözümlüyor. Alptekin'in metni handiyse kitaplık bir çalışma hacminde.

Bu sayının önemli yazılarından biri de Viyana Üniversitesi'nden Edith Gülçin Ambros'un "Apollinaire'e Öncülük Eden 16. YY Şairi: Meali" başlıklı yazısı. Çukurova Üniversitesi'nden Mine Mengi, Osmanlı şiiri üstüne yapılmış ilk dev çalışmayı kaleme alan Gibb'in 44 yıllık hayatının 22 yılını vakfettiği 6 ciltlik Osmanlı Şiiri Tarihi başlıklı önemli kitabını inceliyor ve tartışıyor. Menderes Coşkun'un, Osmanlı hac seyahatnameleri konusunda dünyanın çeşitli kütüphane ve arşivlerinde yaptığı araştırmalardan elde ettiği bulgulara dayanarak hazırladığı metin, bu konuda ilk ve tek çalışma.

300 küsur sayfadan ibaret olan bu nefis sayının diğer bazı yazıları şunlar: Selman Can, "Osmanlı Arması'nın Oluşumu ve Unsurları"; Şahin Baranoğlu, "Dil, Mecaz ve Gramer"; Yekta Saraç, "Klasik Türk Edebiyatında Manada Orijinallik Meselesi"; Zehra Toska "Osmanlıca Metinlerin Çeviri Sorunları"; Nüket Esen, "Bir Osmanlı Kadın Yazarın Doğuşu: Fatma Aliye".

24. yılın ikinci sayısında dikkati çeken en önemli metin yine Yunus Emre ile ilgili: Boğaziçi'nden Köksal Arslan, "Yunus Emre'nin Bir Şiirinde Şehir Alegorisi" başlıklı nefis yazısında Yunus'u farklı bir gözle "okumamızı" sağlayacak ilginç argümanlar geliştiriyor. Nur Gürani-Arslan, Tanpınar'ın Saatleri Ayarlama Enstitüsü başlıklı romanında ünlü romancı Nabokov'dan esinle izleklerin peşine düşüyor. Mehmet Ölmez, "Dil Devrimi Sonrası Ad ve Soyadlarımız"ın soykütüğünü çıkarıyor. Recep Uslu, Fatih dönemi müzisyenlerinden Nahifi'nin bilinmeyen bir eserini keşfederek Klasik Türk Müziği teorisine ilişkin çalışmalara ışık tutacak ilginç yeni argümanlar geliştiriyor. Tülay Demircioğlu, 17. yüzyılın mesnevilerinden şair Sami'nin Asafname'sini inceliyor. İnci Enginün, ipek üzerine basılmış Osmanlıca bir gazete nüshası üzerinde kazı yapıyor. Bayram Ali Kaya, Azmi-zade Haleti'den yola çıkararak sakinameleri araştırıyor. Mehmet Özmen, Türk sözdiziminde "tarafından" sözcüğü ekseninde geliştirilen anlatımlar üstüne nefis ve hacimli bir metin kaleme almış. Kurtuluş Öztopçu, Memluk Kıpçakçası'yla yazılmış, Paris'te keşfettiği bir metinden yola çıkarak "atçılık" konusunda ilginç bir zihinsel yolculuğa çıkarıyor okuyucuyu.

Harvard'ın bu "iri kıyım" dergisinin son iki sayısında yer alan bazı yazılardan kısaca sözedebildim. Derginin yeni sayısını merakla bekliyorum. Dergiye katkıda bulunan herkesi kutluyor ve bu tür dergilerin artık Türkiye'de de yayımlanacağı günleri iple çekiyorum.

Derginin Türkiye distribütörü Sinan Aktaş'ın telefon numarasını tekrar veriyorum: 0212-213 53 75 / 76.

YUSUF KAPLAN

Künye

Temsilcilikler

ReklamTarifesi

AboneFormu

MesajFormu