Herhalde haberi duydunuz, ama bir kere de ben yazsam herhalde itiraz etmezsiniz: İngiltere'de yapılan yerel seçimlerde, iktidardaki İşçi Partisi'nin oyları büyük çapta geriledi. Muhafazakâr Parti açık ara önde; küçük Liberal Parti'nin bile yarışı Tony Blair'in partisinin önünde bitirmesi bekleniyor. Siyasî uzmanların Irak Savaşı yüzünden yaldızı sönük Blair'i kampanyada geride tutma tavsiyesi tutulduğu halde alınan, İşçi Partisi açısından korkunç bir sonuç bu...

Genel seçim olmadığı için sonucun iktidar değişikliğine yol açmayacağı belli; ancak, bir seçimde oylarını şimdiki kadar yitirmiş hiçbir parti, İngiltere'de seçimlerin erkene alınmasını önleyememiştir. Blair'i başbakanlıktan ve İşçi Partisi liderliğinden götürecek süreç, İngiliz seçmeni eliyle, dün başlamış oldu. İngiltere'de yaşanan siyasî deprem, geçtiğimiz hafta hayata veda eden Ronald Reagan'ın yeniden hatırlanmasıyla güç tazelediği umuduna kapılan George W. Bush için hayırlı bir haber değil.

2 Kasım günü ABD'de de seçim var. Kamuoyu yoklamaları Bush'un hızla kan kaybettiğine işaret ediyor. Irak'tan gelen her yeni haber Bush ekibinin tabutuna yeni bir çivi çakıyor. Irak'ta eski yönetim artıklarına iktidar yolu açılması, Birleşmiş Milletler'in (BM) devreye sokulması, alelacele kotarılmış ve her adımda adı değişen 'Büyük Ortadoğu Projesi' için G-8 ve NATO zirvelerinin platform haline getirilmesi, Bush'un seçim kampanya stratejisinin parçaları...

Bush aslında seçimi çoktan kaybetti, Amerikan halkı kendisinden vazgeçeli epey oluyor; ancak yine de 'savaş lobisi'nin hayallerini ayakta tutan bir gerçek var: Bush'tan yaka silkenler rakibi John Kerry'i bağırlarına basmakta zorlanıyorlar... Bir önceki hafta Bush'un desteği yüzde 42'ye dayanmıştı, bu hafta oradan da aşağıya düştü destek: Yüzde 40. Ancak, önceki hafta yüzde 47'e tırmanan desteğini Kerry'nin orada tutamadığı da açık: Bush yüzde 40 iken, Kerry haftayı ancak yüzde 42 ile kapatıyor.

Seçim stratejisini planlayanlar, Bush'un karşısına çok daha güçlü bir aday yerine Kerry'in çıktığını görünce rahatlamışlardı; hesaplarının doğru olduğu bugün daha iyi anlaşılıyor. Bush-Kerry parantezine sıkışan Amerikan seçmeni, iki aday arasında fazla fark göremediği için, tercihte zorlanıyor. Kerry'nin aday olduğu Demokrat Parti tabanı aleni savaş karşıtı üçüncü aday Ralph Nader'i kendisine daha yakın görebilir; Bush'un hâlâ havlu atmamasının ardında bu beklenti yatıyor...

Irak'a açılan savaşın siyasî sonuçlar vermeye başlaması elbette hayırlı bir gelişme; demokrasiler hatayı affetmiyor, seçmen de hatayı yapanın suratına faturayı çarpmakta tereddüt etmiyor. Türkiye şartlar öyle oluştuğu için Irak bataklığının uzağında kaldı ve bu yüzden kendimizi 'şanslı' sayabiliyoruz; aksi halde Irak'a en yakın konumda olduğumuz için yapılan yanlışlığın acısını en fazla biz çekecektik. Umarız, iktidar, bu gerçeği görüyordur.

İngiltere'de yaşanan deprem Washington'daki savaş lobisi için bir 'alarm zili' yerine geçecektir. Rakibinin zayıflığı ve câzibesizliğine rağmen, seçmen, George Bush'u cezalandırmada ısrarcı davranabilir; tıpkı İngiliz seçmeni gibi... Bu ihtimalin büyümesi önümüzdeki beş ayı daha tehlikesiz kılmıyor; tersine, dünya için çok daha kritik bir dönem haline getiriyor.

Washington'daki lobi, Afganistan ve Irak'a saldırıyı bir büyük planın ilk safhası olarak başlatmıştı; ABD'yi emperyal bir güce çevirmeyi hedefleyen yeni düzenin bir ilk adımıydı savaş. Bush yönetimiyle birlikte planın suya düşmesini göze alacak mı 'savaş lobisi'? Yoksa, önümüzdeki kısa süreyi, Bush'u da daha kararlı ve güçlü göstermeye yarayacak gözü kara oyunlarla değerlendirmek mi isteyecek? Çılgınlığı hiçbir zaman ihtimal dışı görmemek gerekiyor.

Tony Blair partisinin uzun yıllardır en büyük seçim yenilgisini tattığı bu seçimde bir 'gölge lider' gibiydi; kampanya sırasında ortalıkta görünmedi. Şu anda BM'den çıkarttığı karar ve katıldığı zirvelerle göz boyamaya çalışan Bush'u da, kampanyasını yürütenler, geri plana çekmeyi düşünebilirler. Kendi başkanlık seçiminde oy istemek üzere halkının karşısına çıkamayan bir aday tahayyül edebiliyor musunuz?

Ne demişler: Düşmez kalkmaz bir Allah...

FEHMİ KORU

Künye

Temsilcilikler

Abone Formu

Mesaj Formu