Türkiye, BM Genel Sekreteri Kofi Annan tarafından Kıbrıs'ta çözüm amacıyla hazırlanan Annan planında yer alan ve Bosna'da binlerce Boşnak'ın ölümüne neden olan "teke tek mülkiyet değişimi" projesinin yerine, 1923 Türk-Yunan mübadalesinde uygulanan "toptan mübadele ve tazmin" sisteminin uygulanmasını istiyor.

Bosna'da başarısız planı hazırlayan İngiltere'nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Lord Hannay'ın, aynı sistemi Annan planına da koydurduğu belirtiliyor. Plan Bosna'da Sırp ve Boşnaklar arasında teke tek mülkiyet değişimini öngörüyordu. Boşnaklar ve Sırplar savaşta kaybettikleri evlerine yerleşeceklerdi. Ancak çok sayıda Boşnak, savaştan sonra Sırpların elinde bulunan evleri almak için gittiklerinde Sırp kurşunlarına hedef olarak can vermişti.

Kıbrıs'ta da aynı plan

Annan planında da, toprak ayarlamasına tabi bölgelerdeki etkilenmiş mallar eski sahiplerine iade edilecek. Bu bölgelerde tazminat ödenmesi bile kabul edilmiyor. Diğer bölgelerde ise toprakların iadesinin mümkün olmasının yanında tazminat talepleri de kabul edilebilecek. Annan planının aynen kabul edilmesi halinde Kıbrıs Rum Kesimi'nde 47 bin kişinin, Kıbrıs Türk kesiminde ise 65 bin kişinini yeniden yerleştirilmesi gündeme gelecek.

1923 mübadelesi

Ancak Türkiye'nin yaptığı hazırlık çalışmalarında, 1923 yılında Türk-Yunan mübadelesinin esas alınmasını istiyor. Türkiye, Atatürk ile Venizelos arasında Lozan'da 30 Ocak 1923'de imzalanan "Halkların Mübadelesi Sözleşmesi"ndeki sistemini emsal kabul ediyor. 1923'teki mübadelede Türkiye'den 1 milyon 200 bin kişi Yunanistan'a göç ederken, Yunanistan'dan ise 600 bin kişi Türkiye'ye göç etmişti.

BİLAL ÇETİN ANKARA

« Geri Dön