Hz. Peygamber devrinde, yiyecek maddeleri belli mallardan ibaretti ve bunlar o gün için galip veya temsili yiyecek maddelerini meydana getiriyordu. Her mükellefin kendi yiyecek maddeleri neler ise, fitrenin de bunlardan ödenmesi uygundur. Böyle bir kimsenin, başka cins yiyecek maddesinden fitre ödemesi mekruhtur. Fitrenin her ülkenin galip veya temsili yiyecek maddelerinden ödenmesi gerekir.

Fitrenin zamanı

Bayramla ilgili bir ibadet olması dolayısıyla Ramazan Bayramı'nın birinci gününde fecrin doğuşundan itibaren fitre ödemek vacip olur. Fitre bütün bir yıl boyunca ödenebilir; çünkü, sebebi olan sağlık bulunmaktadır, ayrıca bu, bir tür zekattır. Fitre ödemeyi geciktirmek doğru değildir; ancak, ne zaman ödenirse ödensin, kaza olarak değil, eda olarak ödenmiş olur. Fitrenin gecikmeli olarak ödenmesi mekruh değildir.

Fitrenin miktarı

Yiyecek maddelerinin yerine, bunların değerlerini para veya başka cins eşya ile de ödemek caizdir. Çünkü, fitre ödemekteki gaye, fakirlerin öncelikle gıda ihtiyacını gidermektir. Bu gaye, yiyecek maddesini ödemekte olduğu gibi, değerini ödeyerek de gerçekleşebilir. Ödeme yerindeki fiyatlara göre bir kişinin, orta derecede bir günlük yiyeceği karşılığı da olabilir; bu son uygulama Maide: 5/89 ayetindeki ''ailenize yedirdiğinizin ortalaması'' biçimindeki ölçüye uygun düşmektedir. Zekatta olduğu gibi, fitrenin de rüknü temliktir; yani bir malı fakire vererek dilediği şekilde tasarruf etmesini sağlamaktır.

Fitre ödenebilecekler

Fitre bir sadaka türü olduğu için, Tevbe: 9/60 ayetinin kapsamına girerek, zekatın ödeneceği kişi ve sınıflara ödenir. Fitreyi mükellefin bulunduğu, yani fitrenin vacip olduğu yerdekilere ödemek gerekir, başka yerlere gönderilmesi mekruhtur. Bunun da akraba ve yakın komşulara doğru sıralandırılması uygundur. Bütün bunlara rağmen, ödeme yapılacak fakir bulunmazsa, en yakın yere fitre gönderilebilir. Bir mükellef fitresini bir veya birkaç fakire ödeyebileceği gibi, bir grup da sadece bir fakire ödemede bulunabilir.

Prof.Dr. VECDİ AKYÜZ

Künye

Temsilcilikler

Abone Formu

Mesaj Formu