ÜRÜN DİRİER İSTANBUL
60 milyar dolarlık hacmiyle girişimcilerin iştahını kabartan perakende sektörü, bugünlerde Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nın hazırlayıp Başbakanlık'a sunduğu "Büyük Mağazacılık Yasa Tasarısı" sebebiyle birbirine girmiş durumda. Kasap, manav, şarküteri ve bakkal gibi küçük esnaf tasarının bir an önce onaylanmasını ve büyük marketlerin yaygınlaşmasından sonra azalan işlerinin yeniden açılmasını beklerken, Migros, Tansaş, Carrefour ve Gima gibi market zincirleri tasarıya tepki gösteriyor.

Tasarı, 400 metre kareden büyük zincir marketlerin açılmasının sıkı bir kontrol altına alınmasını, 15 bin metre kareden büyük mağazaların ancak şehir merkezleri dışında açılabilmesini, promosyon, indirim ve kendi markası altında ürün satma gibi uygulamaların da şartlara ve izne bağlanmasını öngörüyor.

Marketler küçük esnafı ezdi

Yıllardır etrafına büyük marketlerin açılmasından şikayet eden Beşiktaş Çarşı esnafından şarküteri sahibi Süleyman Bayraktar, "Beşiktaş'a Migros açılalı 3 yıl oldu ve çarşıdaki hemen hemen tüm şarküteriler birer birer kapandı. Tasarının bir an önce onaylanmasını istiyoruz" diye konuşuyor.

Sakatatçı Nurullah Esmer ise, "Küçük esnafa yaşama şansı bırakmadılar" diyerek başlıyor söze ve ekliyor: "Bizim fiyatlarımız büyük marketlerdeki fiyatlardan daha ucuz, ama nedense marketlerin daha ucuz olacağına dair yerleşmiş bir önyargı var halkın kafasında. Büyük marketlerin şehir dışına çıkarılmasını istiyoruz, yoksa esnaf aç kalacak ve belkide marketlerde işçi olarak çalışmaya başlayacak."

Tasarı AB normlarına uygun

Türkiye Bakkallar ve Bayiler Federasyonu Yönetim Kurulu Başkanı Bendevi Palandöken ise tasarının AB normlarına uygun olduğunu ve Avrupa'daki ülkelerde kullanılan yasalara paralel çıkarıldığını söylerken, Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) Başkanı Derviş Günday da tasarının biran önce yasalaşması gerektiğini belirtti. Günday, büyük marketçi sanayicilerin ürettikleri mallarınn hala yüzde 78,1'ini kendilerinin sattıklarını ifade ederek: "Gerekirse bu malları boykot etmesini de biliriz" dedi.

Çarşıdaki Dinçler Market'in mağaza sorumlusu Sedef Özveren ise, büyük marketlerin şehir merkezlerinin dışına çıkarılmasının halka yapılacak bir kötülük olduğunu belirterek, "Vatandaş bir domates almak için kilometrelerce yol mu gidecek yani? Böyle bir şey olmaz. Bakkaldan, manavdan alışveriş yapmaya kalksalar, oralar da pahalı" diyor.

Eşit şartlarda değiliz

Balık Pazarı manavlarından Harun Yaman da, marketlerle eşit şartlarda çalışamadıklarına değinerek, "Kalitesiz malı çok ucuza alıp, ucuza satıyorlar, fiyatı halle eşit düzeye çekmeye çalışıyorlar. Malı halden almak yerine, hiç vergi ödemeden direk bahçelerden çekmek gibi yasadışı yöntemlere de başvuruyorlar. Ancak yasa tasarısının kabul edilmesi halinde serbest rekabet koşulları oluşturulabilir" diyor.

TANSAŞ GENEL MÜDÜRÜ SERVET TOPALOĞLU:
Ülkede market değil geleneksel pazar hakim

Tansaş Genel Müdürü Servet Topaloğlu ise şöyle konuşuyor: "Bu tür düzenlemelere gitmek için market zincirlerinin piyasanın yüzde 50'sine hakim olması gerekiyor. Halbuki Türkiye'de market zincirleri müşteri kapasitesinin yüzde 10'una bile sahip değil. Ülkemizde hala geleneksel pazarlar hakim. Bu durumda bu tasarının hiç bir haklı gerekçesi yok. Bunu Rekabet Kurulu'na bildirdik, o da Bakanlık'a bildirdi. Zincirlerin önünün kesilmesi küçük esnafın işlerini arttırmaz."

AMPD BAŞKANI DEMİR SABANCI:
Hipermarketler bacasız sanayidir

Alışveriş Merkezleri ve Perakendeciler Derneği (AMPD) Başkanı Demir Sabancı ise tasarının, bir hipermarketin açılmasının 15-20 esnafın kapanmasına yol açacağı mantığıyla hazırlandığını belirterek, "Anadolu'da hipermarket yoğunluğu çok az. Ama buna rağmen esnaf kepenk kapatıyor, demek ki suç marketlerin değilmiş. Ayrıca hipermarketler bacasız sanayidir, bir şirkette 6-7 bin kişiye istihdam sağlanıyor. Market markalarına getirilen kısıtlamalar da çok anlamsız" şeklinde konuşuyor.