HALE KAPLAN ÖZ
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları Özen Yula'nın 2002 Cevdet Kudret Edebiyat Ödülü'ne layık görülen oyunu Gayri Resmi Hurrem'i sahneliyor. Bu yıl Afife Tiyatro Ödülleri'nde Yılın En Başarılı Prodüksiyonu dalında en güçlü adaylar arasında gösterilen Gayri Resmi Hurrem, bu zamana dek Hurrem Sultan hakkında yazılan, söylenen ve temsil edilenlerden, yansıttığı "içe dönük" bakışıyla ayrılıyor.

Osmanlı sarayında gizli bir geçitten geçilerek varılan hanım sultan odasında, "oyun içinde oyun" yöntemiyle temsili gerçekleşen oyunda iki kişi rol alıyor. Oyunun birbiri içine giren konu örgüsü, Galiçya'dan esir olarak alınıp saraya getirilen bir savaş esirinin, önce cariye sonra gözde, haseki ve en nihayet sultan olması ve Osmanlı'nın kaderiyle satranç oynaması gibi kompleks ve iç yüzü çok da bilinmeyen bir yaşamöyküsünü kapsıyor. Ayşenil Şamlıoğlu'nun rejisiyle sahneye aktarılan, Rozet Hubeş ve Şebnem Köstem'in rol aldığı oyunun ışık tasarımı Sabahattin Gündoğdu'na, dekor ve kostüm tasarımı Feyza Zeybek'e ait.

Yıldızlar içinde ay olabilmek

Galiçya'dan saraya gelen, Ukraynalı bir papazın kızı Rokselena... Saraydaki adı Hurrem, gülen kadın anlamına geliyor. "Akın, akan, kılıç, kan... Sonra cariyesiydim..." Böyle başlıyor Hurrem'in hikayesi. Gücünün kaynağını geçmişini kimseye anlatmamasıyla açıklayan, Hurrem konuşuyor. O anlattıkça sahneye bir başka Hurrem geliyor. Saltanat sahibi, güçlü kadın Hurrem Sultan'ı, Dinyester kıyılarının küçük kızı olarak tanıyoruz ilk önce. Sonra Osmanlı sarayında yüzlerce cariyeden biri olarak. "Âlemde noktadan farksız" diye tanımlıyor haremdeki halini. "Yıdızlar arasında ay olabilirdim" diye anlatmaya devam ediyor. Ne zaman ki padişaha bir oğlan doğurup haseki oluyor işte o zaman başlıyor Hurrem'in gerçek öyküsü.

Sükunet ölüm demektir

Kanuni'nin nikahına girer Hurrem. Padişah nikahına alınan ilk Hıristiyan cariyedir. Kocasını Gülbahar Hatun'la paylaşmak zorundadır ve bir devletle ve tarihle... İktidar hırsı aklını çeler Hurrem'in ve kaybedecekleri azaldıkça başkaldırısı artar. Yüreği erkekleşir, katılaşır. Oğulları arasında bir tercih yapmak noktasına getirir onu devlet. İhtirasına yenilen Hurrem, ana olarak kapısında bekleyen oğullarına verecek bir cevap aramaktadır... Sultan odasında, yanındaki cariyeyle yaptığı konuşmada bunları anlatır ve geçmişi sorgularken bir iç hesaplaşmaya gider, içinden çıkılması zor bir oyuna girmiştir.
Suskunluğu ise felakete sebep olacaktır.

İKİ KADIN VE DRAMATİZM

İktidar sorgusunun, tercihlerin tartışıldığı oyunda yoğun olarak işlenen hür olma arzusu oyunun ana izleğini oluşturuyor. Yaşamöyküsü konseptinde oyuna eklenen ince detaylar ise içe dokunan bu dramatizm yüklü hikayeyi anlamlı kılıyor. Her ikisi de evlatları arasında tercih yapmak zorunda kalmış ve imparatorluğun kaderini etkilemekle suçlanmış iki kadını; Hurrem ve Kösem'i aynı sahnede buluşturmak da hem heyecan verici hem de tamamlayıcı bir faktör. Oyun boyunca askıda duran sultan kostümünde, devletin gösterişliliği renklerle yansıtılmış. Dekor ve kostümlerinin başarılı olduğu söylenebilecek olan Gayri Resmi Hurrem'in dansları da oyuna lirik bir akıcılık getirmiş