Terör ve intihar vakalarıyla anılan Batman, OHAL'ın kalkmasıyla birlikte yeni sürece girdi. Vali Efkan Ala, "Batman halkı kötü günleri hatırlamak istemiyor, geçmişe çizgi çekip bugünün değerleriyle buluşmak istiyor" dedi.

Sayın Vali, Batman bir dönemler faili meçhul cinayetler ve intiharlarla anılan bir kentti. Şimdi durum nedir?

Önceki yıllara bakıldığı zaman Batman'ın böyle bir imajının olduğu doğrudur ama Batmanlı bunu haketmemiştir. Saygın, sevecen ve o günleri yaşanmamış olarak kabul etmeye hazır insanı var. Olağanüstü Hal Uygulaması kalktıktan sonra sıcak bir atmosfer arayışına girdi Batmanlılar. Bu olumlu atmosfere katkıda bulunan herkes saygıyla karşılanıyor. Pozitif bir atmosfer karşılığını toplumsal kesimlerde anında buluyor. Batman halkı kötü günleri hatırlamak bile istemiyor, geçmişe bir çizgi çekip bugünün değerleriyle buluşmak, çalışmak, üretmek istiyor. Zenginiyle fakiriyle, dayanışma içinde o kötü atmosferi aşmaya çalışıyorlar.

Batman'da intihar vakaları azaldı mı?

Batman'da intiharlar, 1999 ve öncesinde Türkiye ortalamasının üç katına çıkmış, sonraki yıllarda Türkiye ortalamasının altına düşmüştür. Gözler buraya odaklandığı için, aynı şeyler başka illerde olsa bile, rakamlar mübalağalı şekilde kamuoyuna aksettirilebiliyor. 1999 rakamlarına baktığımızda bu doğru, oran yüksek. Sonra hızla adapte oldu Batman. İdarecilerin sorunları öteleyerek, gizleyerek bir sonuca ulaşmanın mümkün olmadığını görmesi gerekiyor. Sorunlar bütün çıplaklığıyla ortaya konulup çözümleri toplumla paylaşılmalı. Kamu, özel sektör ve sivil toplum kendi güçlerini, akıllarını, enerjilerini bir araya getirip bir yönetişim teknolojsi uygulayarak sorunları çözmeli. Bu yapılmayıp biraz otoriter yönetim anlayışı sergilenince daha büyük sorunlara yol açılabiliyor. Çözüm ürettiği zannediliyor ama sorun daha sonra toplumun önüne katmerleşerek geliyor. Sorunu çözemeyebilirsiniz, toplumla paylaşırsanız nedenlerini anlatırsanız, en azından ilişkinizde güven açısından zedelenme olmaz.

13 BİN AİLEYE GİTTİK

İntiharların önlenmesi için neler yaptınız?

Batman'da sosyolojik araştırmalar zaten yapılmış. Aile Araştırma Kurumu ve üniversite bünyesinde böyle bir çalışma gerçekleştirilmiş. Bu araştırmaları inceledik, masaya yatırdık. Her iki araştırmada birbiriyle parelel sonuçlar çıkmış. Araştırmalardan ortaya çıkan sonuçlar ne kadar yerine getirilebilmiş, sorun burada. Bunların bir kısmı hemen yerine getirilebilecek şeyler değil, Türkiyenin genel sorunlarının bir parçası. İşsizlik, göç gibi. Burada yapabileceğimiz şeyler var. Sosyal hizmet uzmanları ve psikologlardan oluşan bir ekibe Batman varoşlarında yaşayan 13 bin aileyi tarattık. Bu taramada çoğunluğu kız 2 bin çocuğun okula gönderilmediğini tespit ettik. Bu çocukları okula kaydettirdik. Ayrıca 6 bin kişi okuma yazma kurslarına alındı. Varoşları dolaşıyorum, okuma yazma kurslarının pozitif sonuçlarını çoğu kez göremiyorum. Şöyle bir uygulama düşündük, dışardan ilköğretim ve orta eğitim bitirme imkanları verelim, hedefi açık lise ve açık öğretim üniversitesine kadar büyütelim. Bu proje başarılı olabilir mi, peşinen bir şey söylemek mümkün değil, ama ben başarılı olacağına inanıyorum. Aile taramasında intihara eğilimli olduklarından kuşkulandıkları kişiler için uzman psikolog desteğine başvurduk. Tedavileri burada mümkün değilse başta en yakın vilayetlerimizden Diyarbakır olmak üzere çeşitli illerdeki hastahanelerimize gönderildiler.

Sizce neden intihar eğilimi içine giriyorlar?

Belirleyici neden şudur demek zor, bir kaç neden biraraya gelebiliyor, bunlar da yeterli değil, insanın kendinde psikolojik alt yapının olması gerekiyor, yoksa ne diyeceksiniz, işsizlik, yoksulluk derseniz Türkiye'nin, her yerinde var. Onun için, sorunu tek nedene indirgemek mümkün değil. Batman'da, şu an için akut sorun yok. Burada da var, başka yerde de var. Batman, 65. sırada Türkiyede. Tabii, rakamla intihar, ölüm, insan olayı yanyana gelince rakamlar anlamını yitiriyor. Bir kişi de olsa çok önemli. Sıfıra indirdim demek gerçekçi değil, hiçbir yerde sıfıra inmiş değil. Yüzbinde 16 dünya ortalaması, Türkiye ortalaması yüzbinde 3'tür.

Batman'da oran yüzbinde 2,5-3 civarında. Gönül isterki, hiç olmasın. Batman'daki intihar vakalarının diğer illerden çok fazlaymış gibi bir imajla sunulması doğru değil. Her yerde nasıl çözümler üretiliyorsa burada da benzer çözümler üretiliyor. Aile Danışma Merkezimiz, psikologlarımız devredeler. İdarenin yapabileceği herşey yapılıyor. Batman'daki intihar vakalarının ayırt edici özelliği şu, dünyanın çeşitli ülkelerindeki intiharlarda erkek oranı kadınlardan fazla. Bu Türkiye'de de öyledir. Batman'da önceki yıllarda intihar edenlerin yüzde 75'i kadın. Ama bugün 2 yıldır Türkiye ve dünya ortalamalarıyla paralellik gösteriyor.

MODERN HAYATÖZLEMİ

Yöresel kültürün etkisi sözkonusu olabilir mi?

Tabii ki bir ölçüde yerel kültürün etkisi olabilir, ama başlı başına belirleyici neden değil. Aynı kültürel atmoferde olup da intihar vakalarının az olduğu pek çok il var. Peki bunu nasıl izah ederiz, bir kere kitle iletişim araçlarının yaygınlaşması sonucunda insanlar dünyadaki gelişmeleri, refahı görüyorlar. Reel hayatlarında modern dünyanın değerleriyle buluşamamaları, yakın, orta vadede buluşabileceklerine dair ümit verici bir atmosferin de olmaması etkenlerin arasındadır, benim uzmanlardan aldığım bilgi budur.

OHAL'ın kalkmasının intiharların azalmasında payı var mı?

Verilere bakıldığında bu çıkarımda bulunmak mümkün. OHAL kalktıktan sonra hızlı bir azalma oldu. Terör olaylarının azalması, kentin huzura kavuşması olumlu rol oynadı. Bu arada, evlilik anlayışının farklı algılandığını söylemek gerekiyor. Batı'dan gelen birinin burada evlenmesi, boşanması, ayrılıp gitmesi o insan için pek birşey ifade etmeyebilir, ama yöre insanı için bu, hayatındaki çok önemli bir kırılma noktası. Dolayısıyla bu tür durumlar deprasyona neden olabiliyor. Anadolu'nun pek çok yeri için de geçerli bu. Ancak intiharlar OHAL'a bağlı olsaydı, OHAL uygulaması olan diğer illerde de görülmesi gerekirdi, hiç etkisi yok mudur, vardır, dediğimiz gibi bir çok neden bir araya gelerek intihar gerçekleşebiliyor.

Bu vali kimseye benzemiyor

Entellektüel kişiliğiyle dikkat çeken Batman Valisi Efkan Ala, Türk Sanat Musikisi hayranı... Kamu yönetiminde şeffaflığı savunan Vali Ala, en küçük kamu ihalesini dahi ilan ettiriyor. Dobra dobra olmakla bilinen Vali Ala Galatasaraylı ve Batman Petrolspor'un en önemli destekçisi.

Cemil Meriç okuyor
"Boş zamanlarımda kitap okumam. Ona özel zaman ayırırım. Çok şey borçluyum onlara, her birinin yazarını saygıyla selamlıyorum. En sevdiğim yazar Cemil Meriç."

En sevdiği sanatçılar:
Müzeyyen Senar, Hamiyet Yüceses, Bülent Ersoy, Zeki Müren.

En sevdiği şarkılar:
"Gül yüzlülerin şevkine gel"
"Habgah-i yare girdim arz içün ahvalimi"

Son okuduğu kitaplar:
İfade Özgürlüğü ve Sınırları (Woiciech Sadurski), Bireysel Bilginin Sosyolojisi (Barry Barnes), Bilgi Toplumu ve Kamu Yönetiminde Paradigma Değişimi (Hamza Al), Sanayiötesi Toplumundan Postmodern Topluma: Çağdaş Dünyanın Yeni Kuramları (Krishan Kumar)

12 saat yürürüm
Sırt çantamla Avrupa'yı dolaştım. Dağ yürüyüşünü severim. Fırsat bulsam günde 12 saat yürürüm.

Efkan Ala Kimdir

1965'te Erzurum'un Oltu ilçesinde dünyaya geldi. 1987'de İ.Ü Siyasal Bilgiler Fakültesi Kamu Yönetimi Bölümü'nden mezun oldu. 1988'de kaymakamlık stajına başlayan Ala, 1 yıl kadar İngiltere'de kaldı. Trabzon Dernekpazarı ve Ordu Kabataş ilçelerinde kaymakamlık, Tunceli'nde vali yardımcılığı yaptı. KTÜ'de yüksek lisansını tamamlayan Ala, İçişleri Bakanlığı'nda Eğitim Şube Müdürlüğü, İller İdaresi Daire Başkanlığı, Turizm Bakanlığı Eğitim Genel Müdürlüğü ve Müşavirlik görevlerinde bulundu. Ala, geçen yıl Batman Valiliği'ne atandı. Türkiye'nin en genç valisi ünvanını taşıyan Ala, UNICEF ve Dünya Turizm Örgütü'nde çeşitli görevlerde bulundu. Evli, biri kız iki çocuğu olan Ala iyi derecede İngilizce biliyor.

YARIN : KÜRTÇE KURSTA SANTİM HESABI YAPILDI MI?