ABD'nin en büyük TV'lerinden NBC tarafından 1998 yılında finali yapıldığında, New York başta olmak üzere pekçok şehrin sokaklarını boşaltan, son bölümlerinde yayınlandığı NBC'ye milyar dolarlık reklam geliri sağlayan, bölüm başına 5 milyon dolar teklifine rağmen bitirilme kararı alınınca, kanal sahibi Jack Welch'i kara kara düşündüren, "tüm zamanların en iyi komedi dizisi" Seinfeld'in felsefi altyapısı çıkarıldı.

Matrix, Yüzüklerin Efendisi, Simpsons'da olduğu gibi oturulup düşünsel yapısı okunan dizi, bir profesör ve Seinfeld hayranı 13 felsefeci tarafından incelendi ve söz söylendi: Seinfeld ve Felsefe.

Evlere servis yapılır

Herhalde, eller çenede konuya odaklanmış vaziyette çıt çıkarmadan kendisini dinleyen öğrencilerine işaret parmağını havaya kaldırarak, "bu meselede ilk işin soru sormaktır" diyen saçı sakalı ağarmış "hafif kaçık" felsefe hocaları bunun, TV gibi beyin uyuşturucusu bir kitle iletişim aracından, nesi var nesi yoksa popülarizme borçlu bir dünyanın anahtarını, seyirciye akli melekelerini bertaraf etmesi koşuluyla sunan aptal kutusundan çıkmasını beklemezdi.

Bu, sistematik çerçevesinde erdemin, kötülüğün, ahlakın, insanı insan yapan, yapması gereken faktörlerin etrafında yüzlerce yıl boyunca dönen tartışmaların adı olan, hem çalışan bir kafa, hem entelekt gerektiren akademik bir mevzu, ciddi bir işti.

Oysa işte Seinfeld, iyi vakit geçirmeye yarayışlı, hiçbir mesaj kaygısı taşımayan, hiper çılgın ve komik bir TV dizisi. Felsefe mi istediniz, siz yeter ki rahatsız olmayın, hizmette sınır tanımayan "Her Tür Gereksinimi Karşılama Şirketi TV", onu da sunar kıymetli izleyenlerine. Koltuklarında kaykılsın herkes, rahatlar bozulmasın "sıcak sıcak ayağınıza felsefe servisi" geldi. "Ahir zaman düşünce kültürü" gururla sunar: Komedinin felsefesi yapıldı. Altı üstü bir kurgunun, tamamiyle gerçek olan düşünsel matematiği çıkarıldı.

Ama işte, uzun süredir zihnin tüm sorularına inat, herhangi bir konuya kafa yormak out. Devir, depresyondan eğlenerek, vakit geçirerek kurtulma, "loser" olma durumundan, yeni moda kişisel gelişim kurallarıyla başarılı ve presantabl hallere sıçrama, üretme yerine kes-yapıştır hızına erişme devri.

Kimsenin durmaya, durup bakmaya, herhangi bir şeyle oyalanmaya tahammülü yok. Seinfeld'in sürekli "herşey hakkında hiçbirşey" konuşan, Türkçesiyle "geyik yapan" akıl hastası karakterleri, tam da bunun için, böylesine kıymetli.

Kahve sehpası olabilen kitap

Şu aralar CNBC-e'de de yayınlanan dizide, ironik Jerry Seinfeld, Sokrates'e, hiç kız arkadaşı ve 'süper fizik takıntısı' olmayan Elaine, Simone De Beavior'a, dünyayı kurtaracak fikirleri olan, beleşçi ve aylak Kramer, Kierkegaard'a, kellik ve şişmanlık kompleksli, ilişkilerini yürütemeyen, yalancı, sinirli, problemli 'loser' George ise, Aristo'ya benzetilerek modern yaşamın izdüşümü çıkarılmış.

Ancak dizinin hiçbirşeyle ilgisi yok. Ne kötülük, ne de iyilik. Sadece nihilizm ve odaklanamama hali. Karakterlerin buluştukları tek ortak nokta ise, "genel geçerle uyumsuzluk" hastalığı.

Ve karşınızda ABD ve tüm dünyanın yeni düşünce kültürü. O yüzden işte, eğlence ürünleri Matrix, Simpsons, Yüzüklerin Efendisi ve Seinfeld'in felsefesi bu derece ciddi. Çağın üstünde durduğu boşluğu işaret ettiği için de müthiş yol gösterici.

Felsefe artık kafası çalışmadığı, yani söyleyecek sözü olmadığı için, diyeceğini repliklerle söylüyor.

Dizideki boş gezenin boş kalfası Cosmo Kramer'in aklına gelen cinliklerden sadece birisi olan "Kahve sehpaları hakkında yazılmış, kapağına bardak altlığı monte edilmiş, kahve sehpası da olabilen bir kitap" şeklindeki parlak fikir de, olayda gelinen son noktayı bütün açıklığıyla ortaya koymaya yetiyor.

ÖZLEM ALBAYRAK

Künye

Temsilcilikler

Abone Formu

Mesaj Formu