İktisadi hayatımızı kavramanın hangi analizleri gerekli kıldığını sorguladığımızda, sanayi üretimi analizlerinin bu anlamda büyük önem taşıdığını söyleyebiliriz. Gayrısafi Milli Hasıla (GSMH) rakamlarının tahliline, diğer bir deyişle milli gelir tahlillerinin içeriğine baktığımızda da bu konuda yoğunlaşma hemen göze çarpar. Öyleyse ekonominin insana yansıyan veçhesi olan istihdam artışı değerlendirmelerinin anlaşılabilirliği de sanayi üretimi tahlilleriyle ortaya çıkmaktadır. Bu analizde Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE)'nün ürettiği l997 bazlı sanayi üretimi endeksi verilerinden yararlanacağım. Sözkonusu aylık endekste, GSMH'daki büyümenin ön göstergesi niteliğini taşıyan sanayi üretiminin ortalama % 70'ini oluşturan 918 işyerinden derlenen 403 madde kullanılmaktadır. Sanayi üretimi artışında ihracata çalışan sanayi kolları öncülük yapmaktadır. İmalat sanayii kapasite kullanım oranları da olumlu trend göstererek yükselmektedir. Böylece sanayi üretimi gelişmektedir.

İktisadi büyümenin öncü göstergelerinden olan toplam sanayi üretimi, 2003 yılı Ekim ayında, 2002'nin aynı ayına göre, % 12,3 oranında artarken; 2003 yılı Ocak-Ekim dönemini içeren 10 aylık sürede de , geçen yılın aynı dönemine göre, % 8,9 oranında artmıştır. Ocak - Ekim 2003 dönemi itibariyle, madencilik sektöründe % 4,8 gerileme kaydedilirken, toplam sanayi üretiminin % 86,92'sini oluşturan imalat sanayii sektöründe % 9,5, elektrik, gaz ve su sektöründe % 8,7 oranında büyüme olmuştur. En yüksek üretim artışları, imalat sanayiinin alt sektörlerinde gerçekleşmiştir. İktisadi faaliyet kollarına göre, diğer üretim araçları imalatı sanayiinde % 61,5; büro, muhasebe, bilgiişlem makineleri imalatı sanayiinde % 59,9; taşıt araçları ve karoseri imalatı sanayiinde % 50,4; basım ve yayım imalatı sanayiinde % 49; plastik ve kauçuk ürünleri imalatı sanayiinde % 42 oranında vb üretim artışı kaydedilmiştir. DİE'nin açıkladığı aylık sanayi üretim endeksinin Ekim 2003 ayı sonuçlarına göre, madencilik sektöründe % 9,1, imalat sanayii sektöründe % 12,6, elektrik, gaz ve su sektöründe % 10,8 oranında artış olmuştur.

Kasım 2003 ayı itibariyle toplam sanayi üretimi % 3,9 düzeyinde artış göstermiştir. Bu ayda alt sektörler bazındaki gelişim ise şöyle olmuştur: Üretimin imalat sanayii sektöründe % 4,6, elektrik, gaz ve su sektöründe % 3,5 oranında arttığı; madencilik sektöründe ise % 11,5 oranında azaldığı ortaya çıkmıştır. 2003 yılının Ocak - Kasım dönemi, yani 11 aylık ortalaması, 2002 yılı aynı dönemi ortalamasıyla karşılaştırıldığında, toplam sanayi üretiminin % 7,9, imalat sanayii sektöründe % 8,5, elektrik, gaz ve su sektöründe % 8,2 oranında arttığı; madencilik sektöründe ise % 5,9 oranında azaldığı belirlenmiştir.

Ekonomik kriz döneminde gerçekleşen negatif büyüme, 2002 ve 2003 yıllarındaki olumlu sanayi üretimi gerçekleşmeleriyle birlikte yıllık % 5 büyümeye dönüşmüş bulunmaktadır. Sürpriz olumsuzluklar olmaz ise, bu olumlu sürecin 2004 yılında da devam edeceği kuvvetle umulmaktadır. İstihdam artışı şeklinde belirecek gelişmeyi uyarmada inşaat sektörünün başı çekeceği görüşü, piyasaya hakim olmuştur. Zaten gerek hükümetin gerekse piyasanın beklentisi de bu yöndedir.

İnşaat ruhsatı ve yapı kullanım izni taleplerindeki artış yönündeki olumlu gelişmeler, inşaat sektörünün 2004 yılında atak yapacağının işaretini vermektedir. 2002 yılının 9 aylık döneminde 27 bin 624 adet yapı ruhsatı düzenlenirken, 2003 yılının aynı döneminde 32 bin 882'ye çıkmıştır. 2002 yılının 9 aylık döneminde 34 bin 17 adet inşaata yapı kullanım izni verilirken; 2003 yılının aynı döneminde 34 bin 444 inşaata yapı kullanım izni -iskan izni- düzenlenmiştir. 2004 yılında stoktaki konutların satılmasının sağlanması yanında, hem konut inşaatı hem de duble yol inşaatı gibi alanlarda inşaat sektörünün hareketlenerek işçi istihdamını geliştireceği beklenmektedir.

Sanayi üretimindeki, tarım ve hizmet sektörlerindeki gelişme meyli, 2004 yılında istihdamın artış yönünde bir trend oluşturacağını işaretlemektedir. Bu, olumlu bir süreçtir.

TAHSİN SINAV

Künye

Temsilcilikler

Abone Formu

Mesaj Formu