13. Dünya Tüp Bebek ve Genetik Kongresi, şu günlerde İstanbul'da yapılıyor. İkibinin üzerindeki tüp bebek otoritesini bir araya getiren kongrede, tüp bebek alanındaki son gelişmelerin tartışması ve ülkemizde tüp bebek yönteminin devletçe desteklenmesi haberleri dolayısıyla, tüp bebek konusunu İslâm dini açısından kısaca da olsa ele almak istiyoruz.

Dünyanın Süsü Çocuklar

Evlenen çiftlerin çocuk sahibi olmayı istemeleri, en doğal haklarıdır. İslâm dini, bu doğal hakkı meşru görerek, ana-baba olma konusunda teşvikte bulunmuştur. Nitekim çocuk, Allah'ın lutfettiği nimetlerden biri, hayatın güzelliği ve süsü olarak değerlendirilmiştir: "Mallar ve çocuklar, dünya hayatının süsüdür. Kalıcı olan yararlı işler, rabbinin katında sevapça ve ümitçe/emelce daha iyidir." (Kehf, 18/46); "Kadınlar, çocuklar, yüklerle altın ve gümüş yığınları, salma atlar, sağmal hayvanlar ve ekinlerden yana nefsin arzu duyduğu şeylerin sevgisi, insanlara güzel gösterildi. Bunlar dünya hayatının menfaatleridir. Halbuki, gidilecek yerin güzeli, Allah katındadır." (Ali İmran, 3/14. Ayrıca bk. Fecir, 89/20; Adiyât, 100/8) Çocuk sahibi olmak, evli çiftlerin en doğal hakları olmakla birlikte, ilâhî takdirin de önemli olduğu unutulmamalıdır: "Allah size, kendinizden eşler, eşlerinizden de çocuklar ve torunlar var eder." (Nahl, 19/72. Ayrıca bk. Nisa, 4/1); "Göklerin ve yerin hükümranlığı, yalnızca Allah'ındır. Dilediğini yaratır. Dilediğine kız çocuklar, dilediğine de erkek çocuklar lutfeder. Yahut, hem erkek, hem de kız çocuklar bahşeder. Dilediğini de kısır yapar. O bilen ve gücü yetendir." (Şûrâ, 42/49-50)

Dünyada yaşayan yetişkin nüfusun % 15'i kısırlık sorunuyla karşı karşıya bulunuyor. Evli çiftler, çocuk sahibi olmak için, çeşitli meşru tedavi yollarına başvurabilirler. Bunların bir kısmında başarılı olunurken, bir kısmında ise bilinen teknikler çerçevesinde başarı elde edilemeyebilir. Tüp bebek, şartlarına uygun olduğu takdirde, meşru çocuk sahibi olma yollarından biridir.

Ahlâkî ve Tıbbî Gereklilikler

Kısırlık tedavisi gördükten sonra, başka uygun ve meşru tıp teknikleriyle çocuk sahibi olmanın yolları denenir. Tüp bebek, tıp teknolojisinin gelişmesiyle ortaya çıkan yardımlı üreme tekniklerinden biridir. Ülkemizde de devletin sağladığı imkânlarla bu tekniğin yaygınlaşması ve desteklenmesi sözkonusudur.

Tüp bebek tekniğinin dinen caiz olabilmesi için, elbette bir takım şartlar aranır. Bu şartların başta geleni, dinen en önemli ilkelerden biri olan neslin korunması ilkesinin bir uzantısı olarak, tarafların nikahlı çiftler (karı-koca) olmasıdır. Buna göre tüp bebek yönteminin dinen caiz olması için, sperm kocadan, yumurta ve rahim karıdan olmalıdır. Çünkü ebeveyn, çocuk ve akrabalar açısından doğacak haklar sözkonusudur. Aile hukukunda nesep, hısımlık, nafaka, hidâne (çocuğun bakımı ve terbiyesi) gibi hukukî durumların ve mirasçı olmanın sağlıklı bir biçimde belirlenmesi için bu şartın bulunması zorunludur. Ayrıca ebeveyn, çocuk ve akrabalar açısından ileride psikolojik ve toplumsal sorunların doğması önlenmiş olur. Tarafların karı-koca dışında kişiler olması ise, zina unsuru ve nesep dışılık özelliği dolayısıyla dinen caiz ve meşru görülemez. Bu konuda, tıp otoritelerinin tıp etiğini gözardı ederek, yabancı erkeklerden sperm alıp döllenme yapması, din açısından zinaya aracılık olarak değerlendirilir. Böyle din ve ahlâk dışı bir uygulama, asla kabul edilemez.

İkinci önemli şart, tüp bebek yönteminin uygulanması durumunda doğacak çocuğun bedenî, ruhî ve aklî sağlığı açısından olumsuz etkilerinin olmamasıdır. Nitekim tüp bebek tekniklerinin çok hafif bir anomali riski artırımı yapması tıp otoritelerince gözleniyor ve biliniyor. Bu konuda özellikle çoğul gebelikler açısından zamanından önce doğum dolayısıyla sağlıksız bebekler doğması ya da doğan bebeklerin yaşatılabilmeleri, yaşatılsa bile sakatlıklar sorunu ortaya çıkmaktadır. Bu durumda, tıp otoritelerinin yönlendirmesiyle, çok çocuk sahibi olmak yerine, sağlıklı çocuk sahibi olmak, ebeveyn adaylarının tercihi olmalıdır.

VECDİ AKYÜZ

Künye

Temsilcilikler

Abone Formu

Mesaj Formu

Online İlan