Ana Sayfa
Gündem
Politika
Ekonomi
Dünya
Aktüel
Spor
Yazarlar
Televizyon
Sağlık
Karikatür
Bugünkü Yeni Şafak
657'liler Ailesi
Bilişim
Çalışanın Sesi
Diziler
Düşünce Günlüğü
Kültür-Sanat
Nar-ı Beyza
Okur Sözcüsü
Röportaj
Yemek
Bize Yazın
Abone Formu
Temsilcilikler
Reklam
Künye
Arşiv

Yeni Şafak'ta Ara

	Davut DURSUN ddursun@yenisafak.com.tr

Geçen hafta Bahreyn'in başkenti Mename'de yapılan Genişletilmiş Ortadoğu ve Kuzey Afrika İnisiyatifi'nin(GODKAP) ikinci toplantısının nihai bildiri yayınlanmadan dağılması Ortadoğu'da birlikte hareket etmenin ne kadar zor, bölünmüşlüğün ne kadar güçlü ve ortak anlayışın ne kadar uzak olduğunu bir kez daha gözler önüne sermesi bakımından ciddiye alınması gereken bir gelişmedir.

Amerika Birleşik Devletleri'nin mevcut yönetimi tarafından geliştirilerek bölge ülkelerinin önüne konulmuş olan Genişletilmiş Ortadoğu ve Kuzey Afrika İnisiyatifi (Projesi) üzerinde çok şey söylendi. Geniş tartışmalar yapıldı ve halen de yapılmaktadır. Öyle ki söz konusu proje ilan edildikten sonra aldığı eleştiriler üzerine revizyondan geçirilerek yeniden formüle edilme yoluna gidildi. Dışarıdan dayatma ile bir yere varılamayacağının anlaşılması üzerine bölge ülkelerinin demokrasiyi talep edebilir hale getirilmesi için adımlar atılma yoluna gidildi.

Bu çerçevede Amerika Birleşik Devletleri'nin öncülüğünde ilk toplantı Fas'ta gerçekleştirilmişti. Geçen hafta icra edilen toplantıyı ise İngiltere organize etmişti. 2006 yılında Amman'da yapılacak olan toplantıyı Rusya'nın organize etmesi söz konusudur.

Toplantıya katılan bölge ülkeleri ile hegemonik güç temsilcileri Ortadoğu ve Kuzey Afrika bölgesinin demokratikleşmesi meselesini konuşmuş ve bazı hususların altını çizmeye çalışmışlardır. Ne var ki tartışılan konularla ilgili olarak çözüm hususunda ittifak edemedikleri için nihai bildiri yayınlayamamışlardır.

Anlaşmazlık konularının başında bölge ülkelerinde sivil toplumun güçlendirilmesi ve demokrasiyi talep eder hale getirilmesi konusunun geldiği görülmektedir. Demokratik toplumlarda güçlü orta sınıfın varlığı, demokratik hayatın en önemli dayanağını oluşturmaktadır. Orta sınıfı gelişmemiş ülkelerde demokrasiye işlerlik kazandırmanın imkansız olduğu biliniyor.

Ortadoğu ülkelerinin temel sorunu demokrasiyi talep edecek, demokratik süreçlere katılacak, aktif sorumluluk alacak güçlü bir orta sınıfın yokluğu mevcut anti demokratik rejimlerin önemli bir dayanağını oluşturmaktadır. Tabanı son derece geniş piramidal yapının tepesine doğru çıkıldıkça toplumdan kopuk egemen sınıflar ortaya çıkmaktadır. Geniş tabanla piramidin tepesi arasında demokratik bir ilişkinin tesisine imkan yoktur. Siyasal karar süreçlerine toplumu dahil etmek için sürece katılma iradesini gösterecek güçlü bir orta sınıfa ihtiyaç vardır.

Bu ihtiyacın farkında olanlar bölgede sivil toplumun güçlendirilmesi için 100 milyon dolar bütçeli Gelecek Fonu ile 50 milyon dolar bütçeli Demokrasi Vakfı kurulmasına karar vermişlerdir. Bu kuruluşlar bölge ülkelerinde sivil toplum kuruluşlarına destek verecek ve gelişmelerine katkıda bulunacaklardır. Ne var ki sivil toplum kavramına kökten karşı olan ve iktidarlarını topluma rağmen sürdürmeye çalışan muktedirlerin buna onay vermeleri mümkün olmamıştır. Özellikle Mısır'ın buna karşı çıkması ve devletin tanımadığı sivil toplum kuruluşlarının desteklenmemesi konusundaki ısrarı calibi dikkattir. Güçlenecek bir sivil toplumun talepleri karşısında muktedirlerin iktidarlarını sürdürmelerinin zor olacağını tahmin etmeleri şaşırtıcı değil.

Ancak Ortadoğu'nun değişmeden devam edeceğini sananlar, bakışlarını dünyaya çevirirlerse nasıl bir yanılgı içerisinde olduklarını görmekte zorlanmayacaklardır.

Bu tartışma 19.yüzyılda A. De Tocqueville'in Avrupa'da liberal demokrasiyi kuramamanın nedenlerini araştırmak için gittiği Amerika Birleşik Devletleri dönüşü kaleme aldığı Amerika'da Demokrasi kitabını gündeme getiriyor. Avrupa demokrasiyi kuramamayı 19.yüzyılda tartışmıştı; Ortadoğu hiç olmazsa bugün "neden bölgede demokrasi kurulamıyor? " sorusunu tartışmalıdır.

Geri dön

Mesaj gönder

Yazdır

Yukarı