Ana Sayfa
Gündem
Politika
Ekonomi
Dünya
Aktüel
Spor
Yazarlar
Televizyon
Sağlık
Karikatür
Bugünkü Yeni Şafak
657'liler Ailesi
Bilişim
Çalışanın Sesi
Diziler
Düşünce Günlüğü
Kültür-Sanat
Nar-ı Beyza
Okur Sözcüsü
Röportaj
Yemek
Bize Yazın
Abone Formu
Temsilcilikler
Reklam
Künye
Arşiv

Yeni Şafak'ta Ara

Ukrayna Oteli'nin önünde, ulu ağaçların gölgesinde dikilmiş beklerken o uzun boylu, kıvırcık saçlı adamın bana doğru yaklaştığını görüyorum. Ben de gülümseyip elimi uzatıyorum. El sıkışıyoruz. Türkçenin Uluslararası Şiir Şöleni için buradayız. Yazarlar Birliği'nin girişimiyle 1992 yılında başlatılan ve Türkçe konuşan bütün ülkelerin ve bölgelerin şairlerini bir araya getirmeyi hedefleyen şölenlerin altıncısı burada, Ukrayna'ya bağlı Kırım Özerk Cumhuriyeti'nin başkenti Simferepol'de, eski adıyla Akmescit'te yapılıyor. Şölene Kırım Tatar Yazarlar Birliği ile Kırım Mühendislik ve Pedagoji Üniversitesi ev sahipliği ediyor.

Karşımda duran güleç yüzlü adam Çuvaşistan'dan gelmiş. Çuvaşça benim için Yakutça ile birlikte çok eski zamanlarda Türkçeden ayrılmış bir lehçe. Talat Tekin'in bu iki lehçeyi Türkçe ile ilgisi kopmuş iki ayrı dil saydığını, böylece meselâ Muharrem Ergin'den farklı düşündüğünü hatırlıyorum. Hafızamda Çuvaşça hakkında bunun dışında hiçbir bilgi yok.

Beni bu Çuvaş kardeşle Osman Özbahçe tanıştırdı. Tanışma işaretlerin de yardımıyla birbirimizin isimlerini öğrenmekle başladı. Nikolay, adını söyledikten sonra, "Nigolay" diye tekrarlamıştı. Kelimeyi bu şekliyle bizim daha kolay söyleyeceğimizi sanıyor olmalıydı. Türkiye Türkçesindeki sertleş-tir-me eğilimini nereden bilsindi Nikolay?

Birbirimizi anlamak için çok uğraşmamız gerekti. Cümle düzeyinde anlaşmamızın neredeyse imkânsız olduğunu görünce ortak kelimeler aramayı denedik. İlk buluşumuz "anne" oldu. Öksüz kaldığını sanırken analarına kavuşmuş çocuklar gibi sevindik. Sonra "baba"mızı aradık. Çuvaşçada "baba", biraz değişik bir "ata" idi; "attee" gibi söyleniyordu. Nikolay kelimeyi söyler ve anlamamız için tekrarlarken çocuk dilimizin "Attaa'ya gitmek" tabirini düşünmekten kendimi alamadım. Acaba bir zamanlar, babaya gitmek, gezmeye gitmek kadar heyecan verici ve zor bir iş miydi? Balalardan ırak mıydı babalar?

Gökte ay vardı o akşam. Onu gösterip "Ay, ay!" dedik. Nikolay ona baktı ve "Uykh!" dedi. Türkiye'de gırtlak ünsüzü "hı" sesini yitirdiğimizi, oysa Türk ülkelerinin hemen hepsinde bu sesin yaşatıldığını ve "x" işaretiyle gösterildiğini hatırladım.

Şimdi bu serin 12 Kasım sabahında Nikolay ile Akmescid'in ulu ağaçları altında bekleşirken, sanki ikimiz de birbirimize söyleyebileceğimiz ortak kelimeler bulma derdindeyiz. Söylediği ilk cümleyi hiç anlamıyorum. Başka kelimelerle sözünü tekrarlıyor. Nikolay'ın "bugün" ne yapılacağından, "yarın" ayrılacağımızdan bahsetmek istediğini anlayabiliyorum. Fakat o "bugün" yerine, "bikin" diyor; "yarın" yerine "yırna". Bu "yırna"nın yalın hâlde "yarın" mı, yoksa "-e" hâlinde "yarına" mı olduğunu kestiremiyorum. Bu belirsizliği gidermek yerine kelimelerimizi tekrarlamayı tercih ediyorum: "Bikin, bugün!" Nikolay söylüyor: "Bikin, bugün!". Ben söylüyorum: "Yırna, yarın!" Nikolay tekrarlıyor: "Yırna, yarın!"

Kelimeler arasındaki kök birliğinden, ses yakınlığından ötürü içime bir sevinç doluyor; sanki aynı sevinç Nikolay'ın içine de doluyor. Gülümsüyor, gülümsüyorum. Gülümsüyorum, gülümsüyor. İşte Osman Özbahçe de geliyor ve elbette o da gülümsüyor. "Dün"ü aramak geçmiyor hiçbirimizin aklından: Bikin bugün oluyor, yırna yarın oluyor aramızda. Ve bu oluşun bütün Türk dünyasına yayılması için yapılması gereken ne çok iş var!

Televizyon ve radyo yayınlarıyla, kitap, dergi ve gazetelerle Türk sesi, Türkçenin sesi damla damla yayılmaya bir başlasa, sağanak sağanak rahmetlere, dalga dalga bereketlere vesile olacak sanki. Böyle bir gelişmenin kimseyi ürkütmemesi gerekir. Tarafsız bakışlar, Türk soyunun öldürmekten çok yaşatmaya, Türk suyunun boğmaktan çok canlandırmaya yatkın olduğunu kolayca görebilirler.

Köklerimizin canlanışı, damarlarımızı sızlatıyor; Kırgızistan'dan pırıl pırıl Altınbek, Yunus Emre'nin şiirlerini Kırgızca'ya çeviriyor: "Gelin tanış olalım / İşi kolay kılalım / Sevelim sevilelim / Dünya kimseye kalmaz."

Geri dön

Mesaj gönder

Yazdır

Yukarı