Yılmaz YILDIZ / İSTANBUL
Son iki yıldır iç ve dış piyasalarda değer kaybeden ABD Doları Türkiye'de dolarizasyon zincirinin kırılmasına neden olurken, yastık altı yatırımlarını dolar olarak tutanların da zarar etmesine neden oldu. Döviz yatırımcıları dolardaki zararlarını telafi etmek için döviz fiyatlarının yükselmesini bekliyor.

Özel Finans Kurumları Birliği Dönem Başkanı ve Kuveyt Türk Genel Müdürü Ufuk Uyan reel faizlerin yüksekliğinden yakınırken, kura bağlı reel faizin yüzde 30'ları bulduğunu kaydetti.

Kur geri gittiği için yurtdışından sıcak paranın çok yoğun bir şekilde gelişini teşvik eden bir sistem oluştuğunu anlatan Uyan, şöyle konuştu: "Bugün mart ayındayız, geçen yıl mart ayındaki kurlara bakalım. O tarihte döviz getirelim. Onu TL'ye çevirelim. Ondan sonra yatıralım devlet tahviline. Ondan sonra faizini koyalım üzerine ve bugün yeniden dolar alalım. Yüzde 30 gibi bir gelir elde edilebilir."

Vatandaş taksit ödüyor

Piyasalarda geçen yıl tüketici kredilerindeki canlanma ve taksitli satış furyasının etkisiyle suni bir talep canlılığı oluştuğunu belirten Uyan, "Ertelenmiş bir talep vardı. O talep büyük ölçüde karşılandı. Talebi belirleyen kesim daha çok alt ve orta gelirli insanlar. Alım gücü artmadı. Bu insanların şimdi taksitleri geldi, ödemeye başladılar. Harcayacak fazla bütçeleri kalmadı. Suni olarak bir talep patlaması oluşturduk, onun neticesidir bu durum" dedi.

Reel sektörde de çok durgunluk olduğunu kaydeden Uyan, 2-3 aydır hiçbir ciddi taleple karşılaşmadıklarını söyledi. Yatırım taleplerinin ertelenmiş durumda olduğunu ifade eden Uyan, "Son bir haftadır bir hareketlenme var gibi ama yorumlamak için biraz erken. Reel piyasalar biraz durgun" dedi.

Uyan, faiz döngüsünden dolayı insanların ne yapacağına karar verememesinin de durgunluğun sebeplerinden biri olduğu vurguladı. Elinde döviz tutan vatandaşların bunu nasıl ve ne zaman çevireceğine karar veremediğini dile getiren Uyan, "Bu yüzden Türk Lirası'na tam anlamıyla bir dönüşüm yapılamadı. Dövizden canı yanmış bir kesim var, bunlar bekliyorlar ama bu ortam böyle gittiği sürece bu piyasayı kontrol etmek çok zor değil" diye konuştu.

Düşük kur ithalatı körüklüyor

Anadolu Finans Genel Müdürü Yunus Nacar da TL'ye dönüş yeterince olmadığını ama bu yönde bir eğilim olduğunu kaydetti. ÖFK'larda yüzde 42'lerde olan TL mevduat oranının, yüzde 50'lere geldiğini bildiren Nacar, yüksek kurdan döviz alan insanların zararda oldukları için TL'ye dönmediklerini söyledi.

Dövizin bu kadar düşmemesi gerektiğini savunan Nacar, "Düşük kur ithalatımızı körüklüyor, cari açığı artırıyor. İlgili kurumlar ekonominin kendiliğinden bunu dengelemesini bekliyor ve zamanla dengeye gelecek ama önemli olan ekonomiye zarar vermeden, tehlikeli noktaya getirmeden bunun olması" şeklinde konuştu.