Haydi bakalım, çıkabiliyorsanız çıkın işin içinden: Pek çok alandaki hassas dengenizin müttefiki olduğunuz ABD ile iyi geçinmeyi gerektirdiği bir ülkesiniz, aylar öncesinden planlanmış bir rezmî geziye çıkmaya hazırlandığınız bir sırada, ABD, diplomatik temsilcisi ağzıyla, “Gitmeseniz iyi olur” mesajını iletiyor... Gideceğini açıklayan Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer’in yerinde siz olsanız bu durumda ne yapardınız?

Uyarı bir topluluk önünde yapılan bir konuşma sırasında ‘alenî’ değil de diplomatik kanallardan ve gizlice iletilmiş olsaydı, bir çıkış yolu bulmak o kadar zor değildi; gideceğiniz tarihe yakın hastalanabilir ve o mâzeretle gezinizi ileri bir tarihe erteleyebilirdiniz. Cumhurbaşkanı Sezer durduk yerde Finlandiya gezisini erteledi geçen hafta. Ya da iyi ilişkilerinizi kullanarak, dâvet sahibi ülkenin bir çıkış yolu bulmasını da sağlayabilirdiniz: Beşşar Esad da rahatsızlanabilir ve size “Acaba ileri bir tarihte gelmeniz mümkün olmaz mı?” mesajını sunabilirdi...

Oysa, görüyorsunuz, ABD, size böyle diplomatik çıkış yolları sağlamamaya kararlı. Bir ay önceden iletiyor uyarısını ve bunu alenî yaptığı için de diplomatik çıkış kapılarını sıkı sıkıya kapalı tutuyor. İster sizin isterse evsahibinin rahatsızlığı mâzereti yüzünden ertelensin o ziyaret, hatta gerçekten hasta olsanız bile, gitmeyişinizin ABD baskısıyla olduğuna inanılacaktır. Washington’un istediği de bu zaten: Baskısının sonuç aldığının bilinmesini arzuluyor...

Sizi iki yoldan birini tercihle karşı karşıya bırakıyor ABD: Ya, çok önceden kararlaştırılmış devletten devlete resmî ziyaretinizi ABD’nin uyarısına kulak asmadan yapacaksınız, ya da Büyükelçi Eric Edelman’ın sözlü uyarısı istikametinde davranarak Suriye’ye gitmeyeceksiniz...

ABD’nin dün burada ayrıntılarını sunduğum yeni ‘emperyal politikası’ bazı temel ilkeler üzerine oturuyor. George W. Bush’un, 11 Eylül sonrasına damgasını vuran “Ya bizimlesiniz, ya da düşman” diye özetlenebilecek dayatması, yeniden seçilmesinden sonra Dışişleri Bakanlığı koltuğuna oturttuğu Condoleezza Rice tarafından bir adım daha ileriye götürüldü. Rice, geçen hafta, PBS kanalına aynen şunları söyledi: “Ortadoğu’nun değiştiğini kabul etmeyen veya o değişimi durdurmaya çabalayan ülkelerin tecrit edilmesi ve cezalandırılması gerekir...”

‘Değişim’ ABD açısından özel anlamı bulunan bir sözcük. Onu en geniş biçimiyle ‘çizgiye getirmek’ olarak değerlendirebiliriz. Soğuk Savaş sonrası dingili boşalan dünya düzenini kendi ‘emperyal’ arzuları istikametinde şimdilerde yeniden oluşturmaya çalışıyor ABD ve bunu iki sebepten öncelikle Ortadoğu’da gerçekleştirmek niyetinde: Bir, zengin doğal kaynaklara sahip olduğu için; iki, ‘stratejik ortağı’ İsrail’in güvenliğini sağlama almak için... Şu sırada Suriye topun ağzında ve ‘değişmeye’ zorlanıyor... Türkiye’den cumhurbaşkanı düzeyinde yapılacak bir ziyaretin bu zorlamayı zora sokacağını düşünüyor ABD...

Condoleezza Rice’ın yukarıda alıntıladığım ‘tehdit’ cümlesiyle Eric Edelman’ın Bursa’da bir soruya verdiği cevaptaki ‘uyarısı’ birarada okunduğunda, Washington’un yeni ‘emperyal politika’ çizgisinin ilk hedeflerinden birinin Türkiye olduğu daha kolay anlaşılabiliyor. Türkiye’nin bölgesel de olsa kendi başına politika belirleyip izlemesini istemiyor Washington.

Cumhurbaşkanı Sezer kendi tavrını dün “Elbette gideceğim” diye açıkladı, ama en başta yönelttiğim soru hâlâ önemini koruyor: Onun yerinde siz olsaydınız bu gerçekler ışığında ne yapardınız? Daha doğrudan da sorabiliriz aynı soruyu: Türkiye, ABD’nin bu yeni ‘emperyal politikası’ karşısında nasıl bir tavır takınmalıdır? Eğer “ABD’siz” bir politik çizgi izlenecekse, Suriye’ye yapılacak resmî ziyaret, bunun bütün dünyaya ilân edilmesi anlamına geleceğinden ayrı bir ‘fırsat’ teşkil edecektir...

Hastalık var, sağlık var ve ABD’nin dünyaya nizâmât verme saplantılı emperyal politikası var... Önümüzdeki bir ay gözlem açısından gerçekten olağanüstü heyecanlı geçebilir.

FEHMİ KORU

Künye

Temsilcilikler

Abone Formu

Mesaj Formu

Online İlan