DUYGU GÜVENÇ / ANKARA
Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, ABD'nin tepkisini çeken Suriye ziyaretini gerçekleştireceğini açıkladı.

Sezer, Çankaya Köşkü'nde Myanmar'ın Türkiye'ye de akredite Kahire Büyükelçisi U. Soe Myınt'ın güven mektubunu kabulü sırasında habercilerin sorularını yanıtladı. Sezer bir gazetecinin "Suriye gezisine gidecek misiniz?" sorusuna "Gideceğiz, elbette" karşılığını verdi.

ABD'nin tepkileri etkili olmadı

Cumhurbaşkanı Sezer'in, 12-13 Nisan olarak planlanan Şam ziyareti, Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esad'ın geçtiğimiz yıl Ankara'ya yaptığı ziyaret sırasında kararlaştırılmıştı. Esad'ın Şam'a dönmesinin ardından başlayan hazırlıklar çerçevesinde, Sezer'in ziyaret tarihi tespit edilmişti.

Ancak Sezer'in Şam programının, Lübnan eski Başbakanı Refik Hariri'nin öldürülmesinin ardından BM, ABD ve AB'nin Şam'a yönelik baskılarını arttırdığı bir döneme denk gelmesi, tartışma konusu olmuştu. Özellikle ABD sözcüleri, Sezer'in Suriye gezisini ertelemesi için dolaylı mesajlar vermişti.

ABD'nin Ankara Büyükelçisi Eric Edelman da, 14 Mart günü Bursa Valiliği'ni ziyareti sırasında bir gazetecinin sorusu üzerine, "Suriye konusunda söylenecek tek şey, uluslararası camianın BM'nin 1559 sayılı karar gereği fikir birliği içinde olmaları ve bu karar gereği de Suriye'nin Lübnan'dan askerlerini derhal çekmesi gerektiğidir. Başkan Bush, Avrupa'yı ziyaretinde Fransa Cumhurbaşkanı Chirac, Almanya Başbakanı Schröder, Rus ve Mısır liderleriyle yaptığı görüşmelerde görüş birliği içinde olduklarını gördü. Umarız Türkiye de uluslararası camianın içinde yeralacaktır. Tabiî ki bu uluslarası camiaya uyup uymama konusu Türkiye'nin kendi kararıdır" diyerek üstü kapalı şekilde Sezer'in Suriye gezisini iptal etmesini istemişti.

Gül: Uluslararası camiaylayız

Edelman'ın açıklamaları hem Çankaya Köşkü hem Dışişleri Bakanlığı'nda tepkiyle karşılandı. Dışişleri Bakanı Abdullah Gül, dün öğleden sonra İngiltere dönüşü Esenboğa Havalimanı'nda gazetecilerin sorusu üzerine, "Türkiye'nin uluslararası camiaya göre hareket ettiğini" söyledi. Büyükelçinin açıklamalarının niyetini aşan şekilde yansıtıldığını belirten Gül, bu açıklamaların daha sonra büyükelçilik tarafından düzeltildiğini hatırlattı. Gül, "Türkiye başından beri uluslararası camiayla birlikte hareket etmektedir. Yapılanlar hemen yarım saat sonra dışarıya anons edilmek zorunda değil. Bölgemizde huzur ve istikrarın hakim olması temel politikamızdır" dedi.

"Edelman'ın sözleri çarpıtıldı"

Dışişleri Bakanı Gül'ün, havaalanında yaptığı açıklamanın ardından ABD Büyükelçiliği'nden de yazılı açıklama geldi. Büyükelçi'nin sözlerinin çarpıtıldığını ve yanlış çevrildiğini belirtilen Büyükelçilik açıklamasında, "Büyükelçinin bir gazetecinin Suriye ile ilgili sorusuna verdiği yanıt, Türk basınında, birçok haber ve yorumda, çarpıtılmış biçimde yer almıştır" denildi.

Sezer 'sözcülük' yapmayacak

Bu arada Cumhurbaşkanı Sezer'in Şam'da vereceği mesajlar üzerinde çalışmalar da sürüyor. Ankara, Şam-Washington arasında mesaj taşımak veya arabuluculuk yapmak da istemiyor. Sezer, ABD ağırlıklı mesaj yerine, Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esad'dan, "uluslararası toplumun beklentilerine karşılık vermesini" isteyecek. Sezer'in Esad'a, Lübnan'daki askeri birliklerini nisan ayına kadar çekmesi telkininde bulunması bekleniyor. Sezer ayrıca, silah bırakmayacağını açıklayan Hizbullah'a karşı da Esad'dan gerekli önlemleri almasını isteyecek.

Türkiye'nin endişesi iç savaş

Suriye'nin BM kararı doğrultusunda, Lübnan topraklarından aşamalı çekilme kararından memnun olan ve bunu 7 Mart'ta Suriye Büyükelçisi ile Dışişleri Bakanlığı'nda yapılan temasın ardından yazılı açıklama ile duyuran Türkiye, çekilmenin hızlı olmasından da endişe ediyor. Daha önce iç savaş yaşayan Lübnan'da olası istikrarsızlığın bölgeye yansımasından kaygılanan Türkiye, uluslararası toplumun tutumu nedeniyle bunu yüksek sesle söylemiyor.

'ZİYARETİ DESTEKLİYORUM'

CHP lideri Baykal, Cumhurbaşkanı Sezer'in Suriye ziyaretinin Türkiye'nin bölge barışına, hukukun üstünlüğüne katkıdan başka sonuç vermeyeceğini söyledi.

Yargıtay Başkanı Osman Arslan, Baykal'a iadei ziyarette bulundu. Baykal, Cumhurbaşkanı Sezer'in Suriye ziyaretinin olağan dışı bir tartışma konusu haline dönüştürülmek istendiğini belirterek, "Sayın Cumhurbaşkanı'nın ziyareti Türkiye'nin bağımsız ve egemen bir ülke olarak bölge barışına, hukukun üstünlüğüne katkıdan başka bir sonuç vermeyecektir" dedi.

AK Partili Salih Kapusuz'un "Ben olsam gitmezdim" sözlerini yadırgadığını belirten Baykal, "Niçin Türkiye'nin bu konudaki politikaları çok netken, Cumhurbaşkanı'nın böyle bir ziyaret yapmasında sakınca gördüğünü, gerçekten kavramakta güçlükle karşılaşıyorum. Bu tablo AKP'nin içine düştüğü paniği yansıtıyor" diye konuştu.

Baykal, Türkiye'nin panikle karar alan bir ülke olmadığını dile getirerek, "Cumhurbaşkanı herhalde bu ziyareti kararlaştırıldığı gibi yapacaktır. Cumhurbaşkanı'nın bu ziyaretini destekliyorum" dedi.

Bu arada Yargıtay Başkanı Osman Arslan da, bir gazetecinin, Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun TCK'nın 312. maddesine yönelik verdiği iki karardaki farklılıkları dile getirmesi üzerine, "Biz kendi kararlarımız üzerine yorum yapmayız. Hukukçular, gazeteciler basın mensupları dilediği gibi yorumlayabilirler" diye konuştu.

İran Cumhurbaşkanı mayısta gelecek

Cumhurbaşkanı Sezer'i, Şam seyahatinin ardından, bir de "kritik bir konuk" bekliyor. ABD'nin Suriye'den sonra hedefindeki bir başka ülke olan İran'ın Cumhurbaşkanı Muhammed Hatemi'nin, geçtiğimiz yıl son anda ertelediği Ankara ziyaretini önümüzdeki bahar aylarında gerçekleştirmek istediği öğrenildi. Eylül 2004'te Türkiye'ye gelmesi beklenen Hatemi, İran'da muhafazakarların TAV ile Turkcell'in 600 milyon dolarlık yabancı yatırımını önleyen Meclis kararını aldırması nedeniyle, son anda Ankara ziyaretini ertelemek zorunda kalmıştı. Erteleme kararının ardından, Tahran-Ankara arasındaki temaslarda, ziyaretin yaz aylarından önce gerçekleşmesi benimsendi. İran tarafı ziyaretin bahar aylarında yapılmasını istediğini Dışişleri Bakanlığı'na iletirken, Ankara prensipte bu karara olumlu yanıt verdi. Şimdi bahar ayları sonunda gerçekleşmesi beklenen bu gezi için İran'ın tarih seçeneklerini sunması bekleniyor. ABD yönetiminin, İran konusunda da "çok hassas" olduğu belirtiliyor.