Yaşlı hastalığı olarak bilinen osteoporoz diğer adıyla kemik erimesi menapoz sonrası açık tenli kadınları ve testoronda azalma yaşayan erkekleri daha fazla etkiliyor.

Halk arasında kemik erimesi olarak bilinen osteoporoz 50'li yaşlardan sonra özellikle kadınlar arasında sık görülüyor. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr. Turgay Altınbilek, beyaz tenli açık renk gözlü, zayıf kadınların, testosteronda(erkeklik hormonu) azalma olan erkeklerin daha fazla tehlikede olduğunu söylüyor. Altınbilek'e osteporoz hakkında merak ettiklerimizi sorduk.

Osteoporoz nedir?

Osteoporoz, çeşitli nedenlerle kemik kitlesinin azalmasına bağlı kemikte mekanik bir yetersizliğin oluşmasıdır. Direncini yitiren kemik kolayca kırılabilir hale gelir.

Belirtileri nedir?

Hastaları doktora gitmeye zorlayan ilk belirtiler sırt ve bel ağrılarıdır. Bel ve sırt ağrıları çoğu kez hareketle yük kaldırmakla başlar, istirahatle geçer. Boyda kısalma, omugada kırık oluşur. Sırtta kamburlaşma ve gövdede öne doğru eğilme olur. El bileğinde, kaburgalarda ve kalça kemiğinde kırıklar olur.

Görülme sıklığı nedir?

Osteoporoz görülme sıklığı 45 yaşın üstündeki kadınlarda yüzde 50, 75 yaşın üstündeki kadınlarda ise yüzde 90 dır.

Hangi tip kadınlar daha fazla risk altındadır?

Beyaz tenli, açık renk gözlü, kısa boylu, ince yapılı kadınlar daha fazla osteoporoz riski taşımaktadırlar.

Kilo kemik erimesinde önemli bir etken mi?

İri yapılı, kilolu kişilerde osteoporoz görülme riski çok düşüktür.

Çocuk doğuran kadınla doğurmayan kadının kemik erimesinde bir farklılık söz konusu mu?

Doğum yapan kadınlarda, özellikle çok sayıda doğum yapan kadınlarda osteoporoz görülme riski daha fazladır

Tedavi kemik erimesini durduruyor mu? Yavaşlatıyor mu?

Sinsi ve ilerleyici bir hastalık olduğundan osteoporozun önlenmesi tedavisinden daha önemli, daha kolay ve daha ucuzdur. Osteoporoza yönelik yapılan tedavilerin kemik kaybını durdurdukları veya azalttıkları bir çok çalışmayla ortaya konmuştur.

Beslenme, sigara alışkanlığı gibi etkenler osteoporozda etkili mi?

Düzensiz beslenme, protein, kalsiyum, çinko, vitamin C ve B12 eksikliği osteoporoz riski oluşturmaktadır. Sigara içenler içmeyenlere göre daha fazla osteoporoz riskine maruz kalmaktadır. Sigara içenler menopoza daha erken girerler, östrojen düzeyi daha düşüktür ve beden kitle indeksi daha azdır.

Neden en çok kadınlarda ortaya çıkıyor?

Osteoporozdan etkilenen insanların yüzde 80'i kadınlardır. Kadınlarda daha sık rastlanan Romatoid artrit gibi hastalıkların varlığı ya da kortizon, tiroksin gibi ilaçların kullanımı osteoporoz riskini arttırmaktadır... Osteoporozun kadınlara oranla erkeklerde daha nadir görülmesinin nedenleri arasında, erkeklerdeki yaşamın kısa olması, iskelet gelişimi sırasındaki yüksek kemik kütlesi oranı ve kemik yıkımını hızlandıran menopoz eşdeğeri bir durumun olmaması sayılabilir.

Osteoporozu spor yaparak geciktirin

Kimler risk altında?

Elli yaşın üstünde, erken menopoza giren, beyaz tenli, açık renk gözlü, zayıf kadınlar; düşük kalsiyum içeren yiyeceklerle beslenenler; yürüyüş ve fiziksel aktivite içinde olmayanlar; ailesinde osteoporoz hastalığı bulunanlar risk altında. Erkeklerde testosteron (erkeklik hormonu) azalması etkili. Ayrıca, sigara içenler, alkollü, kolalı ve kafeinli içecekleri çok fazla tüketenler, kortikosteroid, antikonvülzan, antikoagülan ve tiroid ilaçları gibi bazı ilaçları uzun süreden beri yüksek dozda kullananlar, şeker hastalığı, tiroid bezinin fazla çalışması, mide barsak ameliyatı geçirmiş olanlar ve felçli hastalar tehlikede.

Nasıl bir tedavi uygulanır?

Osteoporoz tedavisinde amaç, kemik kaybını önlemek, kemik kütlesini artırmak ve kırık oluşmasını önlemektir. Tedaviye daha büyüme döneminde iken kalsiyum, yeterli protein, karbonhidrat, yağ gibi gıdaların dengeli bir şekilde alınmasıyla başlanmalıdır. Östrojen, progesteron ve androjenler kemik kaybını durdurur veya azaltırlar. Yaşam tarzında değişiklikler yaparak düşmeyi azaltacak önlemler alınmalı; yürüyüş, yüzme ve egzersiz programları uygulamalıdır. Kalsiyum ağırlıklı düzenli beslenilmeli. İlaçları düzenli kullanmalı ve düzenli doktor kontrolüne gidilmelidir.