Geçen yıl 17.5 milyon turist Türkiye'ye 15.9 milyar dolarlık para girişi sağlarken, bu kaynak, 15.4 milyar dolarlık cari açığın daha da büyümemesi açısından turizm gelirinin önemini ortaya koyuyor.

Hazine Müsteşarlığı "2004 Yılı Faaliyet Raporu"na göre, geçen yıl özel kesim tarafından sağlanan banka dışı sermaye girişi ise 8.3 milyar dolara ulaştı. Söz konusu sermaye girişi de, cari açığın finansmanında önemli rol oynadı. Verilere göre 2004 yılında, önceki yıla göre Türkiye'ye gelen turist sayısı yüzde 25.7 oranında arttı. Aynı dönemde turizm gelirleri de bir önceki yıla göre yüzde 20.3 oranında artarak 15.9 milyar dolara ulaştı.

Turizm gelirlerindeki bu artış, hizmetler dengesindeki gelişmelerin belirleyicisi oldu. Bu gelişmeler sonucunda, 2004 yılında cari işlemler dengesi 15.4 milyar açık verdi. Yabancı sermaye yatırımları da, önceki yıla göre yüzde 51.6 artarak 2.6 milyar dolara ulaştı. Bu arada 2003 yılında 347 bin olan Kamu İktisadi Teşebbüslerindeki (KİT) personel sayısı, 2004 yılında 27 bin azalarak 320 bine düştü.

Faiz dışı fazla 25.6 katrilyon lira

Geçen yıl kamu kesimi faiz dışı fazlası yüzde 6.5 olarak hedeflenirken, bu dönemde konsolide kamu sektörü faiz dışı fazlası 25,6 katrilyon lira düzeyinde gerçekleşerek, hedeflenenden 2.6 katrilyon lira fazla oldu. Kamu net borç stokunun, Gayri Safi Milli Hasıla'ya oranının 2004 yılında yüzde 65'e gerileyeceği beklenirken, aynı dönemde iskontolu Türk Lirası cinsinden iç borçlanma faizi yüzde 24.7'ye, yıl sonuna doğru ise ikincil piyasalardaki faiz oranları yüzde 20 seviyesinin altına indi. Dış borçlanmada da 10 yıl vadeli dolar cinsinden uluslararası tahvillerin ihracındaki risk pirimi 2002 yılında 700 iken, 2004 yılı Kasım ayında 286 baz puana geriledi. Faaliyet raporuna göre ayrıca 2004 yılında KİT'lere, 556 trilyon liralık görev zararı için bütçeden aktarım yapıldı.

Rekabetin AB'ye uyumunda sıra teşvikte

Avrupa Birliği müzakereleri öncesinde Türkiye'nin, devlet yardımları ve teşvikleri kontrol edecek hukuki yapıyı bir an önce kurması gerekiyor. AB Komisyonu yetkililerinden alınan bilgiye göre Türkiye, rekabet ana başlığı altında, Rekabet Kurumu'nu oluşturarak AB mevzuatına uyum sağladı. Bundan sonraki süreçte ise en önemli konulardan biri devlet yardımları ve teşviklerin denetlenmesi. Türkiye'de, devlet yardımları ve teşviklerini şeffaf şekilde denetleyecek bir yapının olmadığına işaret eden AB Komisyonu kaynaklarına göre, devlet teşvik ve yardımlarının denetlenmemesi rekabeti de olumsuz etkiliyor. Komisyon kaynakları, rekabet politikalarının tam olarak uygulanması bakımından, devlet yardımlarının izlenmesi ve denetlemesi gerektiğinin altını çiziyor. Müzakere süreci içinde tarım, çevre, adalet ve içişleri, rekabet, kişilerin serbest dolaşımı, finansman ve bütçe ile kurumlar ise en zor konu başlıkları içinde yer alıyor.