Başbakan Tayyip Erdoğan mayıs ayı başında İsrail'e gidecek; bu kesinleşmiş bir program... Başbakanın henüz kesinleşmemiş bir başka programı daha var: Kızının mezuniyet töreni için ABD'ye gitmesi, gidiş veya dönüş sırasında Washington'a uğrayıp üst düzey temaslarda bulunması bekleniyor... Bu iki programı alt alta sıralayıp, "Ak Parti, İsrail üzerinden George Bush'un gönlünü kazanmayı ve Türkiye-ABD ilişkilerini onarmayı hesaplıyor" yorumunu yapanlar çıkıyor...

Türkiye'nin ABD ile ilişkilerinde iyi gitmeyen yönler var; daha doğrusu, Washington adına hareket ettiği varsayılan kişi ve çevreler öyle bir izlenim veriyorlar. Amerikan basınında Türkiye'yi ve Ak Parti hükümetini hedef alan yazılar azalacağına daha da sıklaştı. İkili temaslarda Türk muhataplarına "Sorun yok" mesajını veren Washington yönetimi huzursuzluğunu dışa vurma görevini Savunma Bakanı Donald Rumsfeld'e bırakmış görünüyor. Rumsfeld, sonuncusu geçen hafta olmak üzere, 1 Mart tezkeresinden savaşın olumsuz etkilendiğini tam iki kez dile getirdi.

Ancak, bütün bu gelişmeler, Türkiye ile ABD arasında varolduğu iddia edilen sorun hakkında yeterince ipucu sağlamıyor. Türkiye'de 'anti-Amerikancılık' yükseliyor yükselmesine, ama anti-Amerikan hisler dünyanın neresinde azalıyor ki? 1 Mart tezkeresini geçirmeyen TBMM'ydi; Ak Parti hükümeti ise Washington'u mutlu etmek için elinden geleni yapıp duruyor. İki ülke arasındaki ilişkilere verilen önemi Ankara'da dile getirmeyen yetkili ağız kalmadı. Bir-iki eleştirel siyasî açıklama ile birkaç yoruma bakıp hüküm verilecekse, her görüşün en radikali ABD basınında yer aldığına göre, bundan Washington zararlı çıkmaz mı?

İki ülke arasındaki ilişkilerde düzeltilmesi gereken yönler bulunuyorsa, işe, ABD'nin dünyaya tepeden bakan yaklaşımını değiştirmesiyle başlamak gerekiyor. Washington, Türklerin de içinde bulunduğu dünya kamuoylarını hiçe saymaktan vazgeçmeli ve attığı her adımda uluslararası hukuka uygun bir meşruiyet bulunmasına dikkat etmelidir. Böyle davrandığı taktirde, Türkiye dahil her ülkeden olumlu tepki almayı umabilir ABD...

Sorun Türkiye'den değil Washington'da kararalma mekanizmasının içinde yer alanların yaklaşımlarından kaynaklandığına göre, Ak Parti'nin veya hükümetin ilişkileri düzeltme konusunda herhangi bir şey yapmasına esasen gerek yok. İki ülke karşılıklı hassasiyetlere dikkat ederek ilişkilerini daha iyi bir düzleme taşıyabilir. Taşımalı da... Savaşın geride bırakıldığı bir ortamda, 'bölgeye savaş yoluyla demokrasi getirme' projesine karşı çıktığı için itibarı artmış bir ülke olarak, Türkiye, bölgenin barışçı yollardan huzur ve sükuna kavuşması ameliyesinde faal görevler üstlenebilir...

Ancak, amacın görünenin ötesinde yattığı da belli. Nitekim, kalemlerini ABD adına sivriltenler, hiç başka bir anlama çekilemeyecek biçimde, Washington'un gerçek niyetini gözlerimize sokuyorlar. Dedikleri şu: "Avrupa bile dize geldi, Washington'un sözünden çıkmama derdinde; biz neden bu gelişmenin dışında kalalım ki? ABD'nin niyeti Suriye ve İran'ı da Irak'ta uyguladığı yöntemle hizaya getirmek ve bize bu amaçla ihtiyacı var. Hükümet Washington'un istekleriyle uyumlu bir politika izlemeli."

Dert gerçekten buysa, Türkiye'nin bu derde ilâç olması hiç de kolay görünmüyor. Türkiye adına ilişkileri düzeltmek için zahmete katlananlar sonuç almada çok zorlanacaklar ve boş yere kendilerini bir sıkıntıdan diğerine düçar edeceklerdir. Türkiye-ABD ilişkileri esas darbeyi gayr-ı ahlâkî bir zemine oturan mutabakatlardan yer; Ak Parti, hükümet ve Türkiye, adaletsiz bir fetih mâcerasının peşine takılırsa onulmaz yara alır...

Türkiye'nin iyiliğini düşünenin ne yapması gerektiği belli; Amerika'nın iyiliğini isteyen için bile doğru davranış biçimi Türkiye'yi yanlış projelerin parçası yapmamaktır...

FEHMİ KORU

Künye

Temsilcilikler

Abone Formu

Mesaj Formu

Online İlan