Hakan KARAMAN: 399 sayılı KHK ve 657 sayılı DMK'ya tâbi olarak 3 yıl Ziraat Bankası'nda çalıştıktan sonra 2 yıl da 1475'e tâbi işçi olarak çalıştım. Askerlik dolayısı ile hizmet sözleşmemi feshettim. 399 Sayılı KHK'ya tâbi olduğum dönem için kıdem tazminatı alabilir miyim? Maaş bordrolarını imzalamış olmam fazla mesai ücreti almama engel mi? Bu konuda Yargıtay içtihadı var mı? Teşekkür ederim.

Mülga 1475 sayılı İş Kanunu'nun halen yürürlükte bulunan 14. maddesinde, konuya ilişkin hükümlere göz atmalıyız:

"Bu kanuna tâbi işçilerin hizmet akitlerinin: (...) 3. Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyla, (...) feshedilmesi (...) hallerinde işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet akdinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır.

"T.C. Emekli Sandığı Kanunu'na ve Sosyal Sigortalar Kanunu'na veya yalnız Sosyal Sigortalar Kanunu'na tâbi olarak sadece aynı ya da değişik kamu kuruluşlarında geçen hizmet sürelerinin birleştirilmesi suretiyle Sosyal Sigortalar Kanunu'na göre yaşlılık veya malullük aylığına ya da toptan ödemeye hak kazanan işçiye, bu kamu kuruluşlarında geçirdiği hizmet sürelerinin toplamı üzerinden son kamu kuruluşu işverenince kıdem tazminatı ödenir.

Yukarıda belirtilen kamu kuruluşlarında işçinin hizmet akdinin evvelce bu maddeye göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirmeyecek şekilde sona ermesi suretiyle geçen hizmet süreleri kıdem tazminatının hesabında dikkate alınmaz.

Ancak, bu tazminatın T.C. Emekli Sandığı'na tâbi olarak geçen hizmet süresine ait kısmı için ödenecek miktar, yaşlılık veya malullük aylığının başlangıç tarihinde T.C. Emekli Sandığı Kanunu'nun yürürlükteki hükümlerine göre emeklilik ikramiyesi için öngörülen miktardan fazla olamaz."

Yukarıdaki hükümlerden de anlaşılacağı üzere, emeklilik ve toptan ödeme dışında, kamu kuruluşlarındaki kıdem tazminatına esas kıdem süresi birleştirilmemektedir. Daha açık bir ifadeyle okuyucumuzun muvazzaf askerlik nedeniyle iş sözleşmesini feshi, kıdem tazminatı hakedişi sağlamaktaysa da, tüm kamu işyerlerindeki kıdem süresinin birleştirilmesi imkanı vermemektedir. Kanımca, sadece son çalıştığı işyerinden kıdem tazminatını alabilecektir. Bu tazminatı almazsa ve askerlik dönüşü kamuda işçi olarak çalışırsa, emekli olurken tüm kamu hizmetlerindeki kıdeminin birleştirilmesi mümkün olacaktır.

İmzalanmış bordroda fazla çalışma ücreti tahakkuku varsa, eksik ödenmiş fazla çalışma için ihtirazi kayıt koyulması ve bu durumu hakkında hukuki işlem başlatılabilmesi için bu kaydın bordroda yer alması gerekiyor. Ancak fazla çalışma ücretinin ödenmemesi veya eksik ödenmesi ispat edilebiliyorsa, 5 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde işverenden istenebilecektir. Bordronun imzalanmış olması, varlığı ispatlanabilen bir hakkı ortadan kaldırmaz.

Okuyucumuz, eğer isterse Çalışma Bakanlığı birimlerine dilekçe vererek, konunun incelenmesini ve haklarının bildirilmesini de isteyebilecektir.

Tabi ki görevli iş mahkemesinde dava hakkı da var.

1976'daki Almanya çalışmamı borçlanarak
kısmi emekli olabilir miyim?

Emine GÜÇLÜ: Tahsin Bey 18.01.1957 doğumlu bayanım. 1976 yılında Almanya'da çalıştım. Bu yıllarımı SSK'ya müracaat etsem borçlanabilir miyim? Türkiye'de 10.10.1989'da sigortalı oldum. İsteğe bağlı olarak 2410 gün prim ödedim. kısmi emekli ne zaman olabilirim? Yeni Şafak gaze-tenizdeki köşenizi devamlı okuyorum. Çalışmalarınızda başarılar dilerim.

06.08.2003 tarihli 4958 sayılı Kanun ile değişik 3201 sayılı Yurtdışı Borçlanması Kanunu gereğince, artık yurda kesin dönüş şartı ve kesin dönüşten itibaren 2 yıl için müracaat şartı kaldırılmış bulunuyor. Ancak sosyal güvenlik kurumları (SSK, Bağ-Kur ve T.C. Emekli Sandığı) 24 Nisan 2001'den önce yurda kesin dönüş yaptıkları halde, 2 yıllık süre içerisinde yurtdışı hizmet borçlanması müracaatında bulunmayanların yurtdışı hizmet borçlanma isteklerini kabul etmemektedir. Fakat 24 Nisan 2001'den önce kesin dönüş yapmış, ama borçlanma için başvurmamış olanlar, iş mahkemelerine dava açtıklarında davaları kazanmakta ve mahkeme yoluyla borçlanabilmektedir. Açacağınız davada emsal gösterebileceğiniz yargı kararları var: İstanbul 6. İş Mahkemesi'nin 2004/120 Esas, 2004/827 Karar ve 9 Eylül 2004 tarihli kararını Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2004/11519 esas ile 14 Şubat 2005 günü onamış. Ve yine aynı mahkemenin 2004/121 esas ve 2004/828 karar sayılı, 9 Eylül 2004 günlü kararını da aynı daire 2004/11517 esas ile 14 Şubat 2005 günü onamıştır.

Bu hukuki şartlar itibariyle, önce yurtdışı hizmet borçlanması için SSK'ya başvuracak, red yazısını aldıktan sonra, bu yazıya dayanarak görevli iş mahkemesinde SSK aleyhine dava açılacak. Mahkemeyi kazandığınız takdirde borçlanabileceksiniz. Kısmi yaşlılık aylığı hakedişiniz şöyle değerlendirilmiştir: 15 yıllık sigortalılık sürenizi 10.10.2004 tarihinde doldurmuş bulunuyorsunuz. En az 3600 prim ödeme gün sayısını doldurmaya 1190 gününüz var. 50 yaşınızı ise 18.01.2007 tarihinde dolduracaksınız. Bu durumda, eksik prim ödeme gününüzü de tamamlamış olmanız şartıyla, kademeli geçiş hükmüne göre, 54 yaşında kısmi yaşlılık aylığını hak edebileceksiniz.

TAHSİN SINAV

Künye

Temsilcilikler

Abone Formu

Mesaj Formu

Online İlan