AYDIN DEMİR / MERSİN
Bir süre önce TBMM Akaryakıt Kaçakçılığı Komisyonu'nun da el koyduğu Mersin'deki kaçak akaryakıt olayında, Mersin polisinin başlattığı "Hortum" operasyonunda ilginç sonuçlara ulaşıldı. Petrol dolum tesislerinin yoğun olarak bulunduğu Karaduvar, Karacailyas ve Kazanlı beldelerinde polisin yaptığı araştırmada, deniz altına döşenmiş kaçak petrol transfer borularına ulaşıldı. Mersin Kaçakçılık Şube ekipleri, başsavcılığın talimatı üzerine, denizde transfer yapan gemileri de incelemeye aldı.

Mersin Cumhuriyet Başsavcılığı'nın talimatı ile Serbest Bölge ve gümrüklerdeki akaryakıt kaçakçılığı soruşturması, petrol dolum tesislerinin yoğun olarak bulunduğu bölgelere kaydırıldı. Serbest Bölge ve gümrüklerdeki 105 firmaya ilişkin evraklar üzerinde geriye dönük araştırmalar sürdürülürken, polise gelen bir ihbar üzerine harekete geçen Kaçakçılık ve Organize Şube Müdürlüğü ekipleri, akaryakıt transferi yapan gemilere baskınlar düzenledi. "Hortum-1"operasyonlarında jandarma istihbarat birimleri teknik ve bilgi desteği verirken, operasyonlar sırasında akaryakıt transferi yapılan gemilerde gümrük elemanlarının bulunmaması dikkat çekti. Petrol dolum ve transfer depolarının bulunduğu Karaduvar, Karacailyas ve Kazanlı beldelerinde operasyon düzenleyen Kaçakçılık Şube Müdürlüğü ekipleri, denizin altına yasal olmayan yoldan döşenmiş boruları tespit ettiler. Karavudar ve Kazanlı'da yapılan araştırmada, bazı firmaların devlet yetkililerine transfer için üç boru bildirmelerine karşın, aynı güzargahta denizdeki boşaltım platformlarına kaçak olarak 2'şer boru hattının daha döşendiği belirlenerek tutanak tutuldu. Polis ve Jandarma bölgedeki operasyonlarını genişleterek sürdürüyor.

Operasyonlarda yer alan bir görevli yaptığı açıklamada, şunları söyledi: "TÜPRAŞ veya Karadeniz'deki bir ülkeden yola çıkan akaryakıt yüklü gemi, yükünün yarısını Mersin'e indireceğini beyan ediyor. Fakat tamamını Mersin'deki depolara indiriyor. Uluslararası karasularına çıkarak, orada bekleyen gemilerden yeni mal yükleyerek, belirttikleri diğer limana boşaltıyorlar. Burada beyan edilen akaryakıtın yarısı buharlaşıyor. Bunu önlemenin en keskin yolu, tankerlere akaryakıt yüklendiği anda, tüm belgelerin tamamlanması zorunluluğunun getirilmesi. Belgelerin tamamlanması için sekiz günlük bir mehil süresi veriliyor. Bu esnada da akaryakıt buharlaşıyor."

Bakan Tüzmen: Kaçakçılık gümrük dışında yapılıyor

Akaryakıt kaçakçılığıyla ilgili iddialar üzerine basına açıklama yapan Devlet Bakanı Kürşat Tüzmen, kaçakçılığın gümrükler dışında yapıldığını söyledi. Gümrüklerde geçtiğimiz yıl yarım katrilyon liraya yakın yakalama olduğunu belirten Tüzmen, "Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) bu denli yüksek olması, bu tip kaçakçılıkları cazip hale getiriyor. Yeni dönemde artan ÖTV tutarından dolayı kaçakların arttığını görüyoruz, yani kaçakçılık cazip hale geliyor. Bu ayarın iyi yapılması lazım. Bu cazibenin azaltılması gerektiğine inanıyorum" diye konuştu.

Gümrüklerde eleman eksikliğinin çok fazla olduğuna da dikkat çeken Tüzmen, "İleri teknoloji kullanarak ciddi değişim sağladık. Dış ticaret hacmi 20 milyar dolarken gümrüklerde çalışan sayısı 8 bin 400'dü. Bu hacim 160 milyar dolara çıktı ama çalışan sayısı 7 bin 500'e indi. Almanya, Fransa gibi ülkelerde gümrüklerde çalışan sayısı 40-45 binin üzerinde" diye konuştu. Öte yandan başta Mersin olmak üzere Türkiye genelinde incelemelerde bulunan TBMM Kaçak Akaryakıt Komisyonu'nun inceleme raporunu Haziran ayının başında Meclis Başkanlığı'na sunacağı öğrenildi. Raporda, akaryakıt kaçakçılığa ilişkin ilginç ayrıntıların yer alacağı belirtiliyor.

'Borular patlarsa 100 bin kişi ölür'

Mersin'de bulunan dolum tesislerine ait devlete bildirilen transfer borularının adedinin 26 olduğuna dikkat çekilirken, Akdeniz Sosyal Forumu Derneği Başkanı Kemal Dama, bu miktarın kaçak borularla birlikte 45'i bulduğunu öne sürdü. Dolum tesislerinden deniz altından boşaltım platformlarına uzanan 3 kilometre uzunluğundaki boruları yerinde tespit etmek amacıyla bölgeyi gezdiren Kemal Dama, "Biz Karaduvar'da oturuyoruz. Borular bizim oturduğumuz mahallenin altından geçiyor. Boru döşemek için bizim özel mülklerimizi de kazdılar. Devlete beyan edilen boru adedi ile gerçekte döşenen boru sayısı çok farklı. Yerin altına kaç borunun transfer amacıyla döşendiğini en yakından biz biliyoruz. O kadar acımasızlar ki özel mülkümüze tecavüz edip transfer boruları döşüyorlar, sonra da bizi mahkemeye vererek, 'Mülkünüzü kamulaştırırız' diye tehdit ediyorlar. Devletin bu rezalete bir an önce dur demesini bekliyoruz. Gördüğünüz gibi borular çocuk parkının altından, 10 santim mesafeden geçiyor. Denize ulaşan kısmı ise açıkta. Herhangi bir yangın anında 100 bin kişinin oturduğu bu mahalle havaya uçar. Kaçakçılık faaliyetleri için dolum tesislerinin bu bölgede yoğunlaştığını görmemek saflık olur" dedi.