4734 Sayılı Yasa'nın 10. maddesinde ihaleye katılımda yeterlik kuralları düzenlenmektedir. Maddenin (b) bendinin 2. fıkrasında İhaleye katılacak isteklilerden mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesi için "İsteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerde; mal ve hizmet alımları için son beş yıl içinde, yapım işleri için ise son on beş yıl içinde kamu veya özel sektörde o işe ait sözleşme bedelinin en az % 70'i oranında gerçekleştirdiği veya % 50'si oranında denetlediği veyahut yönettiği idarece kusursuz kabul edilen benzeri işlerle ilgili deneyimini gösteren belgeler" in istenebileceği hüküm altına alınmıştır.

Bilindiği üzere idare hukuku kişilerin kamu karşısındaki statülerini düzenleyen bir normlar bütünüdür. İhale Kanunu da aynı paralelde kamuya iş yapacak ve taahhüt altına girecek olan gerçek ya da tüzel kişilerin hangi durumda bulunmaları gerektiğini belirlemektedir. Kanunda yer alan özel ve genel yeterlik koşulları, kamunun hizmetin yerine getirilebilmesi için gerekli olduğunu düşündüğü asgari standartlardır. Kişilerin bu standartları taşıyor olması onların kamuya iş yapma, kamu hizmetini istenilen ölçüde yerine getirme yeteneklerinin mevcut olduğu, sahip oldukları bu şartları ile kamu hizmeti için gerekli olan yatırımı sağlıklı ve verimli bir şekilde gerçekleştirebilecekleri anlamına gelmektedir.

Bu çerçevede "İş deneyim belgeleri"; kamuya veya özel sektöre karşı gerçekleştirilen taahhütlerin şartname ve sözleşmelere uygun olarak, zamanında ve hatasız olarak gerçekleştirildiğine dair iş sahipleri tarafından düzenlenen belgelerdir. Bu belgeler gerçek ya da tüzel kişi isteklilerin, girmek istedikleri ihale konusu iş veya benzer işle ilgili tecrübe, kapasite ve işi yapabilirlik yeteneklerini kanıtlamaktadır. Yasanın bu maddesinin uygulanmasına dair düzenlemeler kurul tarafından çıkarılan yönetmeliklerle yapılmıştır. Ancak yönetmeliklerde özellikle yapım işlerine ilişkin iş deneyim belgelerini düzenleyecek mercilerde özel sektöre yapılan işlerle kamuya yapılan işlerde farklı uygulamalara yol açan düzenlemeler getirilmiş, bazı durumlar ise hiç düzenleme yapılmadığı için boşluk doğmuştur.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 50. maddesinde belgeyi düzenleyecek mercilerle ilgili olarak " İş deneyim belgeleri; bir sözleşme kapsamında kamu kesimine gerçekleştirilen işler için, iş sahibi idare tarafından düzenlenir ve sözleşmeyi yapan yetkili makam tarafından onaylanır.

İş sahibinin gerçek veya özel hukuk tüzel kişisi olması halinde, iş, belediye sınırları veya mücavir alan içinde ise ilgili belediye tarafından, belediye sınırları veya mücavir alan dışında ise ilgili bayındırlık ve iskan il müdürlüğü tarafından düzenlenir", 54. maddede ise "İş deneyim belgesi, ilgilinin iş ve/veya mesleki tecrübesini tevsik amacıyla, yüklenicilere, yükleniciye karşı bir sözleşme ile taahhüt ettiği iş bölümünü bitiren alt yüklenicilere, mimar veya mühendis olmak şartıyla kendi meslekleriyle ilgili denetleme veya yönetme görevlerinde bulunanlara, talepleri halinde, iş sahibi idare veya ilgili belediye veya valilik tarafından aşağıdaki esaslar dahilinde verilir" denilmektedir.

Yönetmelik yapım işleri kapsamında değerlendirilen işlerin daha çok İmar Kanunu gereğince belediye veya bayındırlık müdürlüklerince denetleneceği, işin kabulünün yapılacağı ve inşaat ve iskan ruhsatlarının düzenleneceği düşüncesinden hareket etmiştir. Yapının tamamlanıp tamamlanmadığı, ne kadarlık kısmının tamamlandığı, tamamlanan kısımların fen kurallarına uygun yapılıp yapılmadığı yapı denetim elemanları ile birlikte bu idarelerce yapılmaktadır.

Ancak; yapım işlerinin çeşitliliği ve yapılan işin denetim ve kabulü konusunda yasalarca tek yetkili otorite olarak belirlenmiş farklı idarelerin olduğu göz önüne alınırsa düzenlemede bir boşluk olduğu görülecektir. Örneğin elektrik işleriyle ilgili olarak özel sektöre yapılan bir iş dahi olsa gerek yapılacak işin projesinin uygunluğu gerekse işin fiilen gerçekleştirilmesi esnasında fen kurallarına uygun yapılıp yapılmadığı ve kabulü yasal olarak ülkedeki elektrik idaresinin yetki ve sorumluluğundadır. Bu durumda gerçekleştirilen işle ilgili belediyenin yada bayındırlık müdürlüğünün iş deneyim belgesi düzenlemesi yasal olarak mümkün olmayacaktır.Bu örnekler su, enerji, telekomünikasyon, ulaşım sektörleri, 1.derece doğal ve kültürel sit alanları, Özel Çevre Koruma veya turizm bölgeleri için çoğaltılabilir. Esasen yönetmelikte yer almasa da Kamu İhale Kurulu söz konusu boşluğu doldurabilmek için farklı idarelerin sorumluluk alanlarında gerçekleştirilen özel sektöre taahhüt edilen işler için iş deneyiminin sorumlu idarelerce düzenlenmesini kabul etmiştir. İmar mevzuatı dışında kalan ve özel kanunlarla imar yetkisi verilen Organize Sanayi Bölgeleri ve Serbest Bölgeler gibi kamu otoritelerinin yetki sahası içinde kalan yapım işlerinde de iş deneyim belgeleri ruhsatlandırmayı yapan idarelerce düzenlenebilecektir. Aynı şekilde kurul özel sektöre taahhüt edilen bir elektrik trafosu yapımının TEİAŞ tarafından kabulünün yapılmasını ve bunun iş deneyimi olarak kullanılmasını kabul etmiştir.

İş deneyim belgelerinde bir diğer önemli sorun yapım sektöründe faaliyet gösteren firmaların kendileri için yaptıkları ve sözleşmeye bağlanmamış yapım işlerinin iş deneyimi olarak kabul edilmesindeki tereddüt ile ilgilidir. Gelecek hafta da bu konuyu inceleyeceğim.

BİLAL KARACA

Künye

Temsilcilikler

Abone Formu

Mesaj Formu

Online İlan