Koleksiyonunda Osmanlı İmparatorluğu'nun 32. padişahı Sultan Aziz'in lavtasından, Tanburi Cemil Bey'in tanburuna kadar pek çok değerli çalgının yer aldığı Üngör, toplam 750 parçadan oluşan koleksiyonunu oluşturmak için katettiği yolların ve araştırmalarının emeğini 3 ciltlik bir ansiklopedide topluyor.

Gençlik yıllarından bu yana öğretmen maaşıyla her yıl birkaç şehri gezerek Anadolu'dan tek tek topladığı, bir kısmını da Türki devletlerden veya Türklerin yaşadığı ülkelerden getirttiği müzik aletlerini ve göremese de varlığından haberdar olduğu birtakım çalgıları kullanarak hazırladığı ansiklopedi, dünyada bu alanda gerçekleştirilmiş bir ilk niteliği de taşıyor. Koleksiyonu için 20 bin 796 kilometre ve 935 deniz mili kateden Üngör, koleksiyonuna 1,5 milyon dolar değer biçiyor. 52 yıldır Musiki Mecmuası adı altında bir de dergi çıkaran Üngör, 84 yaşında.

"Kocam seni vurur"

Türk çalgıları koleksiyonu yapmaya başlamasının hikayesini, "Konservatuvar yıllarımda Türk çalgıları üzerine herhangi bir çalışma yapılmadığını görmüştüm. Çalgılarımızı tanıtan ne bir müze, ne broşür ne de bir kitap vardı. Ben de bu konu üzerine eğilmeye karar verdim ve Anadolu'yu adım adım gezmeye başladım." şeklinde açıklayan Üngör, yaşadıklarını ise şöyle anlatıyor: "50 yıl önce her saat başı otobüs bulmak mümkün değildi. Gittiğim yerlerde geceledim, otellerde kaldım. Hatta Bitlis'te otel bile bulamayıp amelelerin konakladığı bir handa kalmıştım. Oraya kadın defi bulmak için gitmiştim, kadınların düğünlerde çaldığı deflerden. Düğünlerde şarkı türkü söyleyen bir kadından bir def buldum sonunda ve satın aldım. Fotoğrafını da çekmek istedim ama 'kocam gelir seni vurur' deyince defi kaptığım gibi oradan uzaklaşmıştım. Bir keresinde de Manisa'da teneke kemane olduğunu öğrenince hemen oraya gidip bu kemaneciyi buldum. Beni maliyeci sanıp kemaneyi göstermemek için bayağı bir uğraştırmıştı. Sultan Aziz'in lavtasını torunu Gevherin Sultan hediye etmişti. Tanburi Cemil Efendi'nin tanburunu da koleksiyonuma kattıktan sonra tanburun olduğu odada bir gece uyumak için her istediğimi vermeyi teklif edenler bile oldu."

1300 yılın sesi bir araya geliyor

Koleksiyonunda tarihi eserlerin yanısıra tarih öncesi devirlere ait toprakaltı eserlerin de yer aldığı Üngör'ün bir müzeyi andıran evinde, Afgan Türkmen rebabından, Zonguldak'ın kaplumbağa curasına, Bektaşiler'in zikir borusu olan neşirden Gagavuz tulumuna, Dağıstan çalgılarından Van kemançesine kadar yüzlerce müzik aleti bulunuyor. Üngör'ün 60 yılını vererek elde ettiği bilgi hazinesini yazılı bir şekle dönüştürerek 3 cilt halinde yayınlayacağı "Türk Çalgıları Ansiklopedisi" ise dünyada bir ilk olacak. 1000 maddeden ve resimlerden oluşacak ansiklopedide, Uygur devrinden Dede Korkut devrine, Farabi'den Fatih devrine, Evliya Çelebiden günümüze kadarki 1300 yıllık Türk çalgı tarihi anlatılacak.

ÜRÜN DİRİER, İSTANBUL