Özdemir İnce'nin "Adanalı Demirtaş Ceyhun (Göbekli)" başlıklı yazısı (Hürriyet Pazar, 30 Ocak 2005, s.16) beni 1950'li yılların ikinci yarısına götürdü. O da zaten yazısına, Demirtaş Ceyhun dolayımında o yılları konu almış. O sıralarda Adana'da yayınlanan dergilerden Yağmur, Salkım, Güney dergilerinin adını anıyor. O sırada Adana'da bir de Vatandaş adında günlük gazete çıkardı ve haftalık sanat-edebiyat sayfası yayınlardı. Özdemir İnce o gazeteyi unutmuş veya anmak istememiş. Biz de Maraş'ta Gençlik, Hizmet, Engizek, Maraşın Sesi gibi yerel gazetelerde sanat-edebiyat sayfaları düzenler ve Adana'daki dergi ve gazetelerle düzenli biçimde değiş tokuş ederdik. Adana'daki dergilerde ve gazetelerde ürünleri yayınlanan sanatçılar arasında İnce, Nihat Ziyalan'ın, Yılmaz Pütün (Güney)'in, Abdullah Sert'in, Fevzi Yetiker'in, Şükrü Üstün'ün, Ömer Nida'nın, Kadir Pencaplıgil'in, Faruk Ergöktaş'ın, Nurer Uğurlu'nun, Demirtaş'ın kardeşi Turan Ceyhun G.'nin, Orhan Çetinkaya'nın adlarını anıyor. Onun anmayı unuttuğu iki adı da ben ekleyebilirim: Turgut Kazan (Faruk Ergöktaş'ın kardeşi) ile Bülent Habora…

Salkım dergisini Ali Kemal Şenadam çıkartırdı. 1958 yılının Mayıs ayında, Adana'ya gelmiş olan Hüseyin Cöntürk'le Maraş'a, bizim arkadaş topluluğunu ziyarete gelmişlerdi. O sırada ulusal çaptaki dergilerde yazısı yayınlanan tek isim de oydu sanıyorum, Cöntürk… Cöntürk o tarihte tam 40 yaşındaydı. Bizim arkadaş topluluğunun ise 20 yaşına ulaşmasına daha birkaç yılı vardı. Bu ziyaret bizler (Cahit Zarifoğlu, Erdem Bayazıt, Alaeddin Özdenören, Şeref Turhan -ki aramızda yalnızca o 20'sini devirmişti-, Ali Kutlay, Ahmet Kutlay) için bir sevinç ve onur vesilesi olmuştu. Cöntürk'ün henüz Eleştirmeden Önce adını taşıyan kuramsal eleştiri kitabı yayınlanmamıştı. Kitapta yer alacak olan yazıları çoğunca Varlık dergisinde yayınlanıyordu. Biz de (Ali Kutlay'la ben) başka dergilerin yanında Varlık dergisine de öykü gönderiyorduk. O ziyaret esnasında eleştirmeden konuşmuş, ondan, sonradan Türkçe'ye çevrilen bazı İngilizce kitapların ilkin adını öğrenmiş, sonra da o kitapları edinmiştik.

İlkin dergilerde ve gazetelerde adlarını gıyaben öğrendiğimiz yukarda adı geçen şair ve yazarlardan bir bölüğü ile sonradan tanışma fırsatını da yakaladık. Onların arasında Faruk Ergöktaş'ın benim indimde her zaman özel bir yeri olmuştur. Faruk Ergöktaş, İkinci Yeni şairlerin içinde en ikinci yeni olanlarından biriydi. Yazdığı, yalnızca birkaç adet öyküsü de, benim gözümde Türkçe'nin en gözde öyküleri arasında sayılmaya değer. Faruk'la, İ.Ü. Hukuk Fakültesi'nde başlayan arkadaşlığımız, kesintili olsa da, dengeli biçimde sürüp gelmiştir. Onun 1957 yılında çıkardığı Bazı Bulutlar adındaki şiir kitabının Maraş'ta satışı için çaba gösterdiğimi hatırlıyorum. "Sız" adını taşıyan kitabı ise kadri bilinmemiş bir şiirler toplamıdır.

Biz, Maraş'taki arkadaş topluluğu, fiilen ikinci yeni tarzına yakın duran ürünler çıkartıyor olsak da, kuramsal olarak kendimizi İkinci Yeni'nin karşısında görüyorduk. Çünkü İkinci Yeniyi kuramsal boyutta savunan biricik dergi olan Pazar Postası ile henüz tanışmamıştık. Bu yüzden Salkım dergisiyle olsun, Vatandaş gazetesiyle olsun küçük çapta polemiklerimiz oldu. Ancak o yılın (1958) baharında ilk kez Pazar Postası dergisi dolayımında ikinci yeni retoriği ile doğrudan temasımız oldu. Biz, adı geçen dergiyi tanıdığımız sırada İkinci Yeni'nin en civcivli tartışmaları yaşanıyordu. Sezai Karakoç'un, Asım Bezirci'nin, Turgut Uyar'ın, Edip Cansever'in, Cemal Süreya'nın, Ülkü Tamer'in, Muzaffer Erdost'un yazıları ve birbirleriyle olan polemikleri doruk noktalarda seyrediyordu. Bana öyle geliyor ki, edebiyatımızda yaşanan o canlılık o günden bu yana bir daha hiç yaşanmadı…

Şiirindeki dil zevki ve inceliğiyle Türkçe'ye perende attıran bir şair olarak takdir ettiğim Özdemir İnce'ye yazısıyla tattırdığı özleyiş için teşekkürler…

RASİM ÖZDENÖREN

Künye

Temsilcilikler

Abone Formu

Mesaj Formu