4734 Sayılı Yasa 10. maddesinde;

"a) İflas eden, tasfiye halinde olan, işleri mahkeme tarafından yürütülen, konkordato ilân eden, işlerini askıya alan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan.

b) İflası ilân edilen, zorunlu tasfiye kararı verilen, alacaklılara karşı borçlarından dolayı mahkeme idaresi altında bulunan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan.

c) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan.

d) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan.

e) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, mesleki faaliyetlerinden dolayı yargı kararıyla hüküm giyen.

…

g) İhale tarihi itibariyle, mevzuatı gereği kayıtlı olduğu oda tarafından mesleki faaliyetten men edilmiş olan.

…

i) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılan" isteklilerin ihale dışı bırakılmalarını hüküm altına almıştır.

Bu hüküm çerçevesinde uygulama yönetmelikleri isteklilerin ihaleye tekliflerini sundukları esnada bu durumda olmadıklarını ilgili idarelerden alacakları resmi belgelerle tevsik etmelerini ve bu belgeleri teklif zarfları içerisinde ihale yapan idareye sunmuş olmaları gerektiğini düzenlemekteydi. Söz konusu belgelerin ihale tarihinden önceki 3 ay içerisinde alınmış olması ve isteklinin belgenin düzenlendiği tarihteki durumunu göstermesi istenmekteydi.

İdare ve isteklilerden gelen talepler üzerine Kamu İhale Kurumu; söz konusu belgelerin ihale esnasında tüm isteklilerden istenmesinin enerji ve zaman kaybına neden olduğu, idareler için bürokratik işlemlerin artmasına neden olduğu, Yasanın amacının sadece ihale üzerinde kalan isteklinin bu durumlarda olmadığının tespitine yönelik olduğu düşüncesi ile söz konusu yönetmeliklerde değişiklik yaparak 08.06.2004 tarih ve 25486 sayılı Resmi Gazetede bu değişikliği yayımlamıştır. Yönetmelik "İhaleye katılan adaylardan veya isteklilerden (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadıklarına dair beyanlarını ortaya koyan yazılı taahhütnamelerin başvuru veya teklifleriyle birlikte (standart formlar KİK027.0/Y ve KİK027.1/Y), ihale üzerinde kalan istekliden ise bu durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesi zorunludur. Sözleşme imzalanmadan önce sunulacak bu belgelerin, ihale tarihi itibarıyla isteklinin (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığını göstermesi gerekir. Ortak girişimlerde söz konusu taahhütname ile belgelerin yukarıda öngörülen şekilde bütün ortaklarca ayrı ayrı verilmesi zorunludur." şeklindeki yeni düzenlemesi ile isteklilerin ihale dışı bırakılmayı gerektiren durumda olmadıklarını idarelerden alacakları belgelerle değil kendileri tarafından verilecek bir taahhütname ile ihale teklif dosyalarında sunacaklarını, sadece ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme bağıtlanmadan önce ilgili idarelerden alacağı resmi belgeyi ihaleyi yapan idareye sunacağını hüküm altına almıştır.

Ancak; ihalelerde bu maddenin uygulanması ile ilgili önemli bir sorun ortaya çıkmaktadır. Birçok ihalede tekliflerin alınmasından sonra tekliflerin değerlendirilmesi, şikayet sürecinin tamamlanması ve sözleşme aşamasına gelinmesi ihale tarihi itibariyle 1-2 aylık bir süreyi almaktadır. Sözleşmeye davet edilen isteklilerden ihale tarihi itibariyle (a),(b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen hallerde olmadığına dair belgeler istenmektedir. İstekliler bu belgeleri almak üzere idarelere başvurularını zorunlu olarak sözleşmeye davet edildikleri tarihte yapmaktadırlar. Bilgi talepleri ihale tarihi itibariyle olsa da idareler çoğu zaman bu belgelerin içeriğini müracaat tarihi olarak düzenlemekte, belge içeriğinde "ihale tarihi itibariyle vergi veya SSK prim borcunun olmadığı" ibarelerine yer vermemektedirler. Geçmiş bir tarihe yönelik bilgi talepleri, idarelerin araştırma, inceleme, muhtemelen güncel olmayan kayıtlara inme, fazla mesai harcama yada idari sorumluluk gerektirmesi gibi nedenlerle isteklilerin taleplerinin karşılamaktan imtina etmelerine, dolayısıyla bunun sonucu olarak da söz konusu isteklilerin sözleşme bağıtlayamayarak teminatlarının irat kaydedilmesi ve ihalelerden yasaklanabilmelerine idareler açısından da ihalede geçerli teklif kalmadığından ihalenin iptal edilerek hizmet ve yatırımların aksamasına neden olmaktadırlar. Bir yandan isteklilerin aldıkları belgelerin içeriğini kontrol ettikten sonra bunları idarelere sunmaları, diğer yandan da özellikle Vergi İdareleri ve Sosyal Güvenlik Kurumlarının, bu yöndeki taleplerin Yasanın öngördüğü içerikte ve şekilde karşılanmasını sağlayacak tedbirleri alarak, isteklilerin kusurları olmaksızın, belge düzenleyen idarelerin yanlış veya eksik işlemleri sonucu haksız olarak maduriyetlere sebep olmamaları gerekmektedir.

BİLAL KARACA

Künye

Temsilcilikler

Abone Formu

Mesaj Formu