ABD'nin yeni Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice, cülus ziyaretlerinin bir durağı olarak geldiği Türkiye'den nasıl ayrıldı bilemiyoruz ama arkada kalanları pek tatmin edemedi. Yeni bakan, yoğun bir şekilde son zamanlarda eskisinden daha çok merak edilen sorulara muhatap oldu. Cumhurbaşkanı'ndan gazetecilere kadar herkes kendinse ayrı soruları yöneltti. Ne var ki, dersine çok iyi çalışmış olan Rice, geride ne "tamam bu iş bitti" ne de "Washington bizi terk etti" duygusunu uyandıracak bir cümle sarfetmeden temaslarını tamamladı. Ancak, satır aralarına ABD-Türkiye ilişkilerinin Irak/Kürt/Kerkük başlıklarına ilişkin gerçekleri de sıkıştırmayı ihmal etmedi.

Türkiye'nin Amerika olmaksızın halledemeyeceği; veya bir başka ifadeyle Amerika ile uzlaşmadan mesafe alamayacağı Irak'la ilgili üç konudan biri "toprak bütünlüğü"dür.

Rice, bu konuda şunları söylemektedir:

"Biz, kesinlikle bütünleşmiş bir Irak'ın kurulmasını istiyoruz ki, bütün Iraklılar böylelikle Şiiler, Sünniler, Türkmenler, Kürtler ve diğer azınlıklar, tam olarak haklarını sağlayabilsinler."

Açıklamalardan iyimser bir yorumla Kürt federatif devletine bile izin verilmeyeceği sonucu çıkartılabilir. Oysa gerçekte, Kürtlerin yeni Irak'ın güçlü bir kurucu unsuru olarak bir devlet sahibi olacağı kesindir. Toprak bütünlüğü başka, bunun nasıl, hangi yöntemle gerçekleştirileceği başkadır. Ortak bir anayasaya ve merkezi otoriteye bağlı devletler de toprak bütünlüğü tanımına girmektedir. Nitekim, ABD Dışişleri Bakanı konu "Kerkük"e gelince yöntemler konusunda farklı seçenekler uygulanabileceğini ihsas ettirmektedir.

Rice, "Kerkük kentinde bütün Iraklıların birlikte yaşayabilmesi gerekir. Aynı zamanda bütün taraflarla görüşmelerimizde de bunu açıkça dile getirdik" dedikten sonra, "bu konuda Türkiye ile aynı şeyleri düşünmüyor olabiliriz"i de eklemektedir. Kerkük'ün özel statüyle yönetilmesi ihtimali, Irak'ın kuzeyindeki Kürtlere de özel yönetim konusunda güçlü bir referans sağlamaktadır:

Son dönemde Türkiye ile ABD arasındaki ilişkilerin ne kadar dostça olduğu ve ne kadar iyi gittiğini ölçecek turnusol kağıdı PKK ile mücadele konusudur. Ankara, aylardan beri Kandil Dağı başta olmak üzere bölgedeki bütün PKK kayaklı terör unsurlarının temizlenmesi için ABD'den harekete geçmesini istemektedir. PKK ile mücadele için Irak'taki işgalci otorite olarak ABD'den başka seçenek yoktur zira, başka bir askeri unsur kaosu daha da artıracaktır. Ayrıca, "terörle mücadele konsepti" açından da böyle bir hareket son derece anlamlıdır.

ABD Dışişleri Bakanı da bunu ifade etmektedir. NTV'den Banu Güven'e verdiği söyleşide şunları söylüyor: "Hiçbir şekilde Irak topraklarından kaynaklanan bir terörizme göz yumulamaz. Kesinlikle bu teröristlerle tavırları ne olursa olsun, nedenleri ne olursa olsun, bu konuda tavrımız son derece açıktır. PKK, bir terör örgütüdür… Bu da şu anlama geliyor.

Bizler tabi ki onlara karşı gerekli adımlara atmaya çalışacağız. Onlara finansman sağlayanlara karşı bu sorunu da ele almak istiyoruz. Tabiî ki General Abizaid, gerçeklerden bahsediyordu. (Abizaid, "PKK'yla mücadele edebilmek için yeterli askerimiz yok" demişti. MK) Tabiî ki terörist faaliyetlerden, özellikle PKK'nın terörist faaliyetleri konusunda bizler de son derece endişeliyiz. Iraklılar ve Türkiye ile birlikte üçlü bir mekanizma oluşturmaya çalışıyoruz."

Bu sözler, olmayan kitle imha silahları için ve izi bulunamayan teröristler için bir ülkeyi işgal edebilecek kadar hassas Amerika'nın, "terörist" olarak nitelendirdiği bir örgüte karşı toleransını açıklamaya yetmiyor.

Hepsinden önemlisi, ABD'nin Irak'la ilgili genel yaklaşımları Türkiye açısından rahatlatıcı görünmüyor, kesinlik hiç içermiyor.

Rice'ın mesajları tatmin edici olma da herkesin bu gerçeği görebilmesi açısından gerçekçiydi…

MUSTAFA KARAALİOĞLU

Künye

Temsilcilikler

Abone Formu

Mesaj Formu