"Suçları unutmamalı, belgelerini, kayıtlarını muhafaza etmeliyiz... Bu efendiler yalnızca masumları katletmekle kalmaz, hafızayı da yok ederler... Kayda geçirmenin, delilleri muhafaza etmenin, hatırlamanın aciliyeti bundandır. İşledikleri suçlar unutulmayacak, her kıtada ağızdan ağza dolaşacak..."

John Berger'in ABD'nin Irak işgaline dair, Haziran 2003'te sarfettiği bu sözler tarihi düşülen bir kayıt olmanın ötesinde geçti.

Irak'ta işlenen savaş suçlarını sembolik olarak yargılamak üzere harekete geçen, "Irak Dünya Mahkemesi" adını taşıyan bir girişim hızlı ve anlamlı bir şekilde yol alıyor.

Cumartesi günü Darphane'nin tarihi binaları bu önemli bir girişimin basına ve kamuoyu tanıtımına şahit oldu. Irak'ın ABD tarafından işgaline, bu işgal sırasında yaşanan insan hakları ihlallerine, savaş suçlarına dünya kamuoyu tarafından verilen tepkilerin yeni bir aşamasını ifade "Irak Dünya Mahkemesi" girişimi basın mensupları, sivil toplum örgütleri ve duyarlı yurttaşlar önünde tartışıldı, anlatıldı.

Fikir dünyanın pekçok yerinde eşanlı olarak ortaya çıkmış.

2003 yılı içinde Berlin, Brüksel, Cenevre, Paris ve Cancun'da yapılan savaş karşıtı toplantılarda tartışılmış ve benimsenmiş. Öykü şöyle devam ediyor:

Jakarta konferansı katılımcıları 25 Mayıs 2003 tarihinde ortak bir bildirgeyle uluslararası bir savaş suçları mahkemesi kuracaklarını ilan ettiler. 26-27 Haziran 2003'te Bertrand Russell Barış Vakfı tarafından Brüksel'de düzenlenen Avrupa Barış ve İnsan Hakları Konferansı'nda bir çalışma grubu kuruldu. Ardından sekretaryanın ve bilgi alışverişinin sağlanması için Brüksel, Hiroşima, New York, Londra ve İstanbul çalışma grupları Uluslararası Koordinasyon Komitesi'ni oluşturdu.

Komite kendisini şöyle tanımlıyor ve tanıtıyor:

"Irak'ta sürdürülen savaşa karşı dünyanın dört bir yanından yükselen itirazlardan doğmuş bir girişim olan Irak Dünya Mahkemesi, somut kanıtlara dayalı bir dinleme, değerlendirme ve yargı sürecidir. İşlenen suçların ve insan hakları ihlallerinin yanı sıra, çekilen acıların, susturulan seslerin de kayda geçirilmesi amaçlanmakta, tarihe ve yargıya gerçek kanıtlar bırakılması hedeflenmektedir..."

En önemli yön bu girişimin ciddi ve resmi bir çerçeve olarak benimsenmesidir.

Nitekim ABD'de İnsan Hakları Savunma Birliği Başkanı Matthew K. Owen, barışa karşı suç işledikleri gerekçesiyle Bush, Cheney, Powell, Rumsfeld, Ashroft, Gonzales. Tenet ile IRakve Guantanamo Askeri Üssü'ndemi üst düzey komutanlar hakkında. Irak Dünya Mahkemesi'ne 400 sayfalık dava başvurusunda bulundu.

Benzer suç dosyaları ceşitli gruplarca ve çeşitli dosyalarla hazırlanmaya devam ediyor. Londra'da oluşturulan bir soruşturma komisyonu, medyaya yönelik saldırılar, askeri olmayan hedeflere ve ulaşım araçlarına saldırılar, kullanılan savaş yöntemleri ve silahları, seçilen saldırı hedefleri, rejim değişikliği hedefi, sivil can kaybı ve mala zara gibi konularda soruşturmayı ve bilgi toplamayı sürdürmekte.

Bir iddia makamı, mahkeme heyeti ve bir jüriden oluşacak bu mahkeme 24-27 Haziran tarihleri arasında İstanbul'da toplanacak.

Tarihe kayıt düşecek, devlet iktidarları karşısında "uluslararası direnç ve hak arayışının globalleşmesi"nin altını çizecek bu girişimi, her kişi belleğine not etmelidir.

ALİ BAYRAMOĞLU

Künye

Temsilcilikler

Abone Formu

Mesaj Formu