YAKUP KOCAMAN / İSTANBUL
Türkiye'de hane ve kişi başına kullanılabilir gelirde artışa karşın, yeniden zenginleşme sürecinin gelir dağılımı eşitsizliğini tekrar büyütmeye başladığı bildirildi. 2001 krizinin gelir dağılımı eşitsizliğini azaltma yönünde işlev görmesine rağmen bunun zenginleşerek değil, yoksullaşarak gerçekleştiği ortaya çkıtı. "Kentsel Türkiye Araştırmaları Dizisi 3" başlıklı anketin sonuçları, Veri Araştırma'nın Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Sezgin Tüzün tarafından dün İstanbul Dedeman Otel'de düzenlenen basın toplantısında kamuoyuna duyuruldu.

Kriz gelir farkını düşürmüştü

Türkiye'nin değişik bölgelerinden bin 972 hanede 29 ilde 4 bin 972 kişi arasında yapılan anketin çarpıcı sonuçlarına göre, ülkenin en zengin yüzde 5'lik kesimi, yıllık ortalama gelirlerinin 40 bin 215 dolar olduğunu beyan ederken en fakir yüzde 5'lik dilime girenler ise yıllık gelirlerinin bin 687 dolar olduğunu bildirdi. Haneler bazında gelir dağılımının en altındaki yüzde 5 ile en üstündeki yüzde 5 arasında 2000 yılında 27 kat gelir farkı varken bu fark krizin hemen ardından 2002'de 20 kata inmişti. Ekonomideki toparlanmaya paralel olarak bu fark yeniden açılarak 24 kata ulaştı. Yani ekonomideki iyileşme üst gelir gruplarının gelirlerine daha fazla katkı yaptı.

Harcamalar azaldı, cep telefonu arttı

Araştırmaya göre krizin getirdiği güvensizliği üzerinden atamayan vatandaşların gelirleri artsa da harcamaları aynı oranda artırmayarak kıstığı anlaşıldı. Buna göre, 2002'de yüz birim olan gelir artışı 2004'te 178 birime çıktı. Ancak aynı oranda artması gereken harcamalar ise 100 birimden 169 birime kadar yükselebildi. Yani 9 birimlik kısıntıya gidildi.

Veri Araştırma'nın anketi, halkın diğer harcamalarda kısıntıya giderken, cep telefonu ve kredi kartı kullanımını ise artırdığını ortaya çıkardı. Ankette, 2004 yılı itibariyle her yüz kişiden 46'sında cep telefonu olduğu belirlenirken, 2000 yılında yüzde 11 olan kredi kartın kullananların oranı ise yüzde 19'a fırladı.