Karaciğer iltihaplanmasına sebep olan hepatit yani sarılık virüsü vücutta yıllarca saklanabiliyor. Prof. Dr. Nadir Kaya, virüs, ilaç ve alkolün sebep olduğu hastalığın tehlikeli boyutunu ve hangi yollarla nasıl bulaştığıyla ilgili ayrıntılı bilgi verdi.

Karaciğere yerleşen çeşitli virüslerin neden olduğu hepatit enfeksiyonları en sık görülen bulaşıcı hastalıklar arasında yer alıyor. Halk arasında sarılık olarak bilinen hepatit, virüsler dışında kimyasal maddeler, ilaç ve alkol alımıyla da oluşabiliyor. Karaciğer iltihabı anlamına gelen hepatit, halsizlik, orta derecede ateş, kas ve eklem ağrıları, bulantı, kusma, dikkat azalması, şüpheli karın ağrısı ve bazen ishalle ortaya çıkıyor. Acıbadem Hastanesi Bakırköy Gastroenteroloji ve Hepatoloji Uzmanı Prof. Dr. Nadir Kaya, birçok hastada belirtilerin hafif olduğunu, bu yüzden tanı konulamadığını belirtiyor ve ekliyor:

"Hastaların küçük bir kısmında deride ve göz aklarında beliren sarılık, sarılığı takiben koyu renkte idrar ve açık renkte dışkı gözlenir. Kaşıntı olabilir. Sarılık ortaya çıktığında diğer belirtiler ortadan kaybolur. Bazı hastalar, hastalık sırasında 2,5-5 kg zayıflayabilirler."

Hastalık tekrarlanabiliyor

Erişkinlerde görülen viral hepatit enfeksiyonlarının yüzde 90-95 kadarı iyileşiyor. Hastaların 5-10'unda ise kronik hepatit ya da taşıyıcılık gelişiyor. Hepatit C'nin başlangıç döneminde bazen tanınmadığına dikkat çeken Prof. Dr. Kaya, "Hastalık, mikrobun alınışından aylar ile yıllar sonra ortaya çıkabilir. Hepatit C hastalarının yarısından fazlasında belirtiler ve bulguları devam eder ve kronik hepatit gelişir. Hepatit B hastalarını yakalayan D hepatit virüsü, hepatit B'den daha ağır bir hastalık tablosu oluşturur, ancak hastalık birkaç ay sonra iyileşir" diyor.

Sık görülse de hepatit enfeksiyonuyla ilgili bilinmeyen birçok gerçek var. Bunların en önemlisi hepatit enfeksiyonunun tekrarlanabileceği. Prof. Dr. Kaya, "Hepatit virüslerinden herhangi birini, herhangi bir zamanda alırsanız hepatit olursunuz.Hastalığı geçirdikten ve virüse karşı bağışıklık olduktan sonra aynı virüsü daha sonra alsanız bile hastalık oluşmaz. Bununla beraber bazen B, C ve D hepatit virüsleri yeniden hastalık oluşturabilirler" diyor. Aynı evi paylaşan bireylerden birinde A, B, C veya E hepatit görülmesi bulaşma riskini arttırıyor.

Diyetten kaçının

Prof. Dr. Kaya "Gerekli kurallara uyulması yanısıra, evdeki bireylere A hepatit için gamma globulin, B hepatit için hiper immün gamma globulin, hepatit A ve B aşırı uygulanması koruyucudur. Hepatit A ve E geçiriyorsanız bulaşma riski olması yüzünden hem yemek yapmanız, hem de ailenizin yaptığınız yemekleri yemesi sakıncalıdır. Hepatit B, C ve D için böyle bir sakınca yoktur. Birçok hastada halsizlik ve bulantı olması nedeniyle hafif yemekler yemenin yeterli olacağını söyleyen Prof. Dr. Kaya, "Karaciğer iltihaplanması sırasında asla zayıflatıcı diyet uygulanmamalıdır, daha önce uygulanıyorsa kesilmelidir. Vitamin almanın etkisi henüz bilinmemektedir. Cinsel hayatın sürmesi hastalığın gidişini etkilemez. Ancak özellikle hepatit B'nin cinsel ilişkiyle bulaşma riski vardır. C hepatit için bu risk düşüktür" diyor.

Hepatit tipleri neler?

Her biri farklı bir virüs tarafından oluşturulan farklı tipte hepatit bulunuyor. Prof. Dr. Nadir Kaya hepatitle ilgili şu değerlendirmeyi yapıyor: "Hepatit A: Bizim gibi gelişmekte olan ülkelerde en çok çocuklarda, gelişmiş ülkelerde ise erişkinlerde görülmektedir. Hepatit B: En çok görülen tip. Dünyada 300 milyon kişi bu hastalığı taşımaktadır. Hepatit C: En tehlikeli olanıdır. Hepatit D: Esas itibariyle hepatit B virüs taşıyıcısı olan ve damar içi uyuşturucu kullananlarda görülür. Hepatit E: Afrika ve gelişmiş ülkelerde görülür. Hepatit G: Son zamanlarda bulunan bir virüstür.

Gebelikte test yaptırın

Virüsün bulaştığı insanların birçoğunun hastalanmayıp taşıyıcı olduğuna işaret eden Prof. Dr. Nadir Kaya aşılanmanın önemine dikkat çekiyor: "Gebelerin mutlaka hepatit testi yaptırmaları gerekir. Hepatit B virüsünü taşıyan gebe annelerin, doğumu takiben çocuklarının aşı ve pasif bağışıklık ile korunmaları gerekmektedir. Hepatit B aşısının virüs bulaşmadan önce yapılmasının iltihabın ortaya çıkmasını önlemede yeterli ve güvenli olduğu gösterilmiştir. Bu aşıyı bütün çocuklara, iş yerinde kan ile teması olan insanlara öneriyoruz. İnterferon tedavisi bazı hepatit B ve C hastalarında etkilidir."