KÜLTÜR SERVİSİ
Kocaeli'nin Gebze İlçesi'nde, Türk resim sanatının büyük ismi Osman Hamdi Bey adına toplam 33 bin YTL ödüllü resim yarışması düzenlendi. Belediyeden yapılan yazılı açıklamada yarışmanın, sanayi kenti olarak tanınan Gebze'nin, 26 yıl boyunca yaz aylarını çok sevdiği Eskihisar'daki köşkünde geçiren Osman Hamdi Bey ile anılması ve ilçenin ulusal ve uluslararası düzeyde kültür ve sanat şehri olması amacıyla yapıldığı belirtildi. Osman Hamdi Bey adına düzenledikleri 'Gebze' konulu yarışmayla amaçladıkları yönde ilk adımı attıklarını ifade eden Belediye Başkanı İbrahim Pehlivan "Türk resim sanatına önemli yapıtlar kazandıran Osman Hamdi Bey'in anısını yaşatmak, Türk resim sanatının gelişmesine katkıda bulunmak ve onu gelecek kuşaklara tanıtmak istedik'' dedi. Gebze'nin Eskihisar beldesinde bulunan Osman Hamdi Bey Müzesi'nde sanatçının kişisel eşyaları, aile resimleri ve yapmış olduğu resim çalışmalarından geriye kalan bazı yapıtları sergileniyor.

Birincilik ödülü 15 bin YTL

Sadece Güzel Sanatlar Fakültesi lisans ve yüksek lisans öğrencileri ile mezunlarının katılabileceği yarışmanın birincisine 15 bin, ikincisine 10 bin, üçüncüsüne 5 bin YTL ödül verilecek. 4. 5. ve 6. sırayı alacak eserlerin sahipleri de biner YTL ödül kazanacak. Yarışmaya katılacak sanatçıların, eserlerini en geç 9 Kasım 2005 tarihine kadar teslim etmesi gerekiyor.

Yarışmanın Seçici Kurulu'nda MSÜ Güzel Sanatlar Fakültesi Rektör Yardımcısı ve Resim Bölümü Başkanı Prof. Aydın Ayan, MSÜ Güzel Sanatlar Fakültesi Dekanı Prof. Rahmi Aksungur, Öğretim Üyesi Prof. Kemal İskender, Kocaeli Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dekanı ve Plastik Sanatlar Bölüm Başkanı Prof. Nuri Temizsoylu, MÜ Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Mehmet Özer, Gebze Belediye Başkan Yardımcısı Metin Gökçe ve Başkan Danışmanı Şakir Bitmez bulunuyor. Yarışmayla ilgili ayrıntılı bilgi www.gebze.bel.tr adresinden edinilebilir.

Osman Hamdi Bey kimdir?

Kaplumbağa Satıcısı adlı tablosu el değiştirirken basının gündemine sıkça giren, tabloları önemli koleksiyonlarda bulunan, büyük müzelerde sergilenen ve tablolarının reprodüksiyonu en fazla yapılan Osman Hamdi Bey, 1842 yılında İstanbul'da doğar. Ölüm tarihi 1910'dur. Babası Osmanlı sadrazamı İbrahim Ethem Paşa'dır. Paris'te hukuk eğitimini tamamlayan Osman Hamdi, Osmanlı Devleti'nin çeşitli üst düzey görevlerinde çalışır ve Saray Müze Müdürlüğü (Müze-i Hümayun) ile görevlendirilir.

Türk müzeciliğinin temellerini o attı

Osman Hamdi, büyük ve değerli katkılar verdiği Türk müzeciliğinin 'babası' sayılır. Hem müzeciliğin Batı tarzı müzecilik kural ve uygulamalarına göre şekillenip gelişmesini sağlamış, hem de Osmanlı Devleti zamanlarında değerleri pek bilinmeyen ve sürekli olarak yabancıların yurt dışına çıkardığı tarihi mirasımızın korunması ve ülkemizde kalmasını sağlayan belli yönetmeliklerin çıkarılmasında öncülük etmiştir.

İlk arkeolojik çalışmayı yaptı

Osmanlı yönetimi zamanında ilk arkeolojik kazı çalışmalarını da başlatan Osman Hamdi Bey, birçok kazı çalışmasına da bizzat katılır. Özellikle Lagina Tapınağı, Nemrut Dağı ve Sayda Kazıları gibi kazılarda baş rolü o oynar. Kazılarda bulunan eserlerin sergilenmesi işi ile uğraşır ve bu amaçla bugünkü İstanbul Arkeoloji Müzesi'nin hizmete açılmasını ve bulguların bu müzede sergilenmesini sağlar.

Sanayi-i Nefise Mektebini kurdu

Osman Hamdi Bey, arkelojik kazıların yapılmasını, Türk müzeciliğinin temellerinin atılmasını sağlarken diğer taraftan da Güzel Sanatlar Okulu'nun (Sanayi-i Nefise Mekteb-i Ali) kurulmasında öncülük eder ve bir dönem okulun müdürlüğünü yürütür. Resme büyük ilgi ve yeteği olan, yaptığı her resim ile Türk resminin gelişmesini sağlayan sanatçının yapıtlarında en bariz ve hakim tema Şark anlayışıdır.

Tema ve nesnelerinde Doğu var

Oryantalist bir dille oryantalizm eleştirisi yapan Osman Hamdi Bey'in kompozisyonunu iç ve dış mekanda oluşturduğu resimlerinin ana kurgusunu mimari öğeler oluşturur. Kandiller, rahleler, Kur'an muhafazaları, kitaplar, şamdanlar, halılar ve işlemeli örtüler, silahlar, hat levhaları, musiki aletleri Osman Hamdi Bey'in resimlerinde kullandığı nesnelerin başında gelir. Sanatçı yapıtlarında insan figürü olarak kendisini ve eşi Naile Hanım'ı, ailesini, yakın çevresini sıkça kullanır. Resimlerinde değişim sancıları yaşayan 19. yüzyıl sonu Osmanlı toplumunun sorunlarını, ikilemlerini işler ve kişisel yaşam felsefesini yansıtan kendine özgü simgesel bir dil oluşturur. Başlıca temaları Doğu-Batı karşıtlığı, felsefi derinliği olan kitaplar okuyan ilahiyatçı ve hocalar, türbeler, mihrablar ve Doğulu kadınlardır.

KAPLUMBAĞA TERBİYECİSİ

Türk resminin öncülerinden Osman Hamdi'nin başyapıtı Kaplumbağa Terbiyecisi, 1906 tarihli ve 223x117 cm ebatlarında bir resim. Osmanlı'nın Batılılaşma-modernleşme serüvenine tanıklık eden sanatçının -diğer resimlerinde olduğu gibi- hem oryantalist tema hem de oryantalizm eleştirisi içeren Kaplumbağa Terbiyecisi, Doğu'nun içeriden ve Batılı gözle resmedildiği yapıtlardan en yetkini ve bu nedenle de çok kıymetli. Batılı bir Osmanlı beyefendisi olan Osman Hamdi, bu tabloda öğretmeni Gerume'un yarattığı türden bir oryantalist fanteziyi süsleyebilecek anakronik bir Osmanlı karakteri üretir ancak bu Batılının zaman-dışı Doğu fantezisinden farklıdır. Bu anakronik görünüm, zalim, uyuşuk ya da tensel bir Doğuluya ait değildir. Tablo, 2001'de TMSF'ye devredilen İktisat Bankası koleksiyonunda yer alması ve satışa çıkarılması nedeniyle son yılların üzerinde en fazla konuşulan Türk resmi haline gelmiş ve Suna-İnan Kıraç Vakfı'na ait Pera Müzesi'nce 5 trilyon liraya (3,5 milyon dolar) satın alınmıştı. Eser halen aynı müzede gergilenmektedir.