Japonya bugün, ekonomide dünyaya meydan okuyan, teknolojiyle dalga geçen bir ülke... Dünya elektronik sanayiinin, otomobil pazarının büyük kısmını elinde bulunduran Japonya, yer altı ve yerüstü metrosu, hızlı tren şinkansen'i, şehirleri baştan başa kaplayan geçitleri ve köprüleri, bütün dünyanın hizmetine sunduğu teknolojisiyle tam bir uzay üssü gibi... İmparatorluk, milli birlik ve bütünlüğün ifadesi olmakla beraber, tamamen semboliktir ve ülke yönetimi demokratik sistemle yürütülür... Hiçbir şekilde hükumet üzerinde bir tasarrufları yoktur...

Japon hükumetleri oldukça başarılı bir sistemle kendiliğinden yenilenir ve en ufak bir başarısızlıkta kendiliğinden çekilirler... Bizde 60'lardan beri Bülent Ecevit, Süleyman Demirel değişmez isimlerdir oysa Japonya'da son yirmi yılda bile sayısız başbakan gelip geçmiştir... Takio Miki, Takio Fukuda, Masayoji Ohira, Zenko Suzuki ve daha niceleri... Bir yanardağın patlamasından kendini sorumlu tutacak kadar hassas bir başbakan Oguci, görevini bırakmıştı... Ya bizde yıllardır süren deprem konutlarını tamamlayamayan hükumet başkanlarına ne demeli?..

Japonya'da kriz böyle olur!

Japonya'da meğer kriz varmış ama bu bizim bildiğimiz krizlerden değil. Onlarınki bütçe fazlalığı. Hükumetlerin en büyük sıkıntısı artı bakıye veren bütçelerini denkleştirmek. Her yıl 12 milyar dolar sadaka dağıtıyorlar... Japonya'nın yüzölçümü 340 bin km2. Nüfusu 135 milyon. Kişi başına düşen milli geliri 38 bin dolar. Türkiye'nin 90 milyar dolar cirosu varken Japonlar'ın sadece kendi ülkesinden ihracatı 450 milyar dolar, yurtdışı yatırımlarından geliri 4,5 trilyon dolar. Dünyadaki keş paranın yüzde 32'sini elinde tutuyor.

Tokyo'da Türk izleri

Tokyo Camii, Türkiye Diyanet İşleri Başkanlığı'nın girişimleriyle gerçekleştirildi... Tamamen Osmanlı mimarisiyle yapılan camiin, Tokyo'nun merkezinde olması oldukça dikkat çekici... İmam Cemil Ayaz, daha önce ABD'de görev yapmıştı, şimdi Japonya'da... Tatil günlerinde cami avlusuyla beraber cemaat doluyor ama diğer normal vakit namazlarını iki üç kişiyle kıldıklarını söylüyorlar... Birkaç küçük mescit haricinde Tokyo'da müslümanlara ait herhangi bir yapı bulunmuyordu... Türkiye adına yakışanı yaptı ve Tokyo'da yaptırdığı bu camiyle bütün müslümanların takdirini kazandı...

Tokyo gecelerinde sokakta sabahlayan insan manzaraları

Dünyanın en zengin ülkelerinden biri olan Japonya'da halkın büyük kısmı refah seviyesinin üstünde... Ancak birileri var ki, onların kaderi de diğer ülkelerin vatandaşlarından farklı değil... Onların ülkeleri çok zengin, bütçe fazlasını nasıl denkleştirecekler diye kafa yoruyorlar ama yine de sokak insanlarına çare bulamıyorlar... Evet, Tokyo'nun göbeğinde de sokaklarda, istasyonlarda sabahlayan insanlara rastlamak mümkün... Üç beş tane yoksul biraraya geliyor, kendilerine küçük bir dünya kuruyor ve hayatlarını idame ettiriyor... "Ekonomisi dünyaya meydan okuyan koca Japonya da bunlarla başa çıkamazsa Türkiye ne yapsın?" diye düşünecek oluyoruz , rehberimiz hemen cevabı yapıştırıyor... "Bunlar Türkiye'dekiler gibi yoksulluktan veya kimsesizlikten değil, düzene tepkiden bunu yapıyorlar, çoğu üniversite mezunu, hatta kariyerli insanlar. Tokyo Belediyesi, kendilerine ev, iş veriyor ama kabul etmiyorlar, buralarda sabahlamayı tercih ediyorlar..."

Toyoto'da 600 bin kişi çalışıyor

Japonya'nın dünya çapında firmaları var... Bunların başında da Toyota geliyor... Sahibi Toyoda adına anılan bu dev firma, tek başına Türkiye bütçesinin kat kat fazlasına sahip... Tam 600 bin insan Toyota'da çalışıyor. Toyota adıyla kurulan şehir Japonya kadar dünya çapında da meşhur bir şehir durumunda...

Gazetelerin tirajı 100 milyon

Türkiye'de 3 milyon seviyesinde bulunan gazetelerin toplam tirajı Kore'de 6 milyon cıvarındayken Japonya'da 100 milyonu geçiyor... Bir gazetenin tirajı tek başına 18 milyon olan Japonya'da, evde, okulda, yolda trende otobüste sürekli okuyan insanlarla karşılaşıyorsunuz... Eli boş olan veya okumayan insan sayısı yüzde 20 bile değil...

TV'ler göz kamaştırıyor

Her açıdan çok gelişmiş Kore ve Japonya'da TV'lerde müthiş bir gelenek hakimiyeti var... Devlet veya özel TV'lerde aile hayatına uymayan görüntü, film veya programlar bulmak mümkün değil... Günlerce izlenen kanallarda en yaygın hareketleri görmek bile mümkün olmuyor... Özellikle Japonya'da devlet, frekans ihalesini vermek için ince eleyip sık dokuyor, taliplileri önemli teftişlerden geçiriyor ve en fazla 6 kanala müsaade ediyor...

SEUL'DE TÜRBAN TAKMAK SERBEST

Türkiye'de başörtüsü yasağı süredursun dünyanın en ücra köşelerinde bile türbanlı öğrenciler diledikleri okullarda öğrenimlerini sürdürebiliyor. Bunun bir örneğini de Kore'de yaşadık. Kosta Rika maçına gittiğimizde stadda görevli bir Türk kızı ile karşılaştık... Hem de kılık kıyafetine bakılmadan Dünya Kupası organizasyonunda da görev veriliyordu. Türkiye'den kilometrelerce uzaktaki bu kızımız Seul Üniversitesi'nde huzur içinde okuyor. Bizimle olaya şahit olan Galatasaray eski başkanı Alp Yalman, TSYD Genel Başkanı Attila Gökçe ve diğer Türk heyeti de şaşkınlıklarını gizleyemedi. İşte nüfusunun yüzde 75'ı ateist-budist olan Kore'nin verdiği demokrasi dersi.

Tokyo Belediye Başkanı ülkede ikinci adam

Dünyanın en kalabalık şehirlerinden biri Tokyo... Çevresi Yokohama ve Saitama ile birlikte toplam 40 milyon insan yaşıyor Tokyo'da... Tokyo, her Japon şehri gibi belediye başkanı tarafından yönetiliyor... Valilik yok Japonya'da... Seçilmiş belediye başkanları, tam yetkiyle ve merkezi hükumetin herhangi bir tasarrufu olmaksızın yönetiyor şehrini... Tokyo Belediye Başkanı İshihara Shintara, başbakandan sonra en önemli adam... Dünyanın en modern binalarından birinde 40 bin çalışanıyla beraber yönetiyor Tokyo'yu... Ve hizmetlerinde en büyük destekçisi de merkezi hükumet oluyor...

TANRILARI ÇOK AMA...

Kore'de 300 bin, Japonya'da ise tam 8 milyon tanrı var... Çok dinli, çoksesli ve o denli de hoşgörülü iki ülke Kore ile Japonya... Kimse kimseye inancından dolayı baskı yapmıyor, hiçbiri diğerini aşağılamıyor... Hiçbir şekilde dini çatışmalar olmuyor... Demokrasinin tümüyle işlediği, özgürlük ve barışın hakim olduğu iki ülke Kore ve Japonya... Ancak Kore'de Hıristiyanlar'ın aleni misyonerlik çalışmaları halkı rahatsız ediyor... Kore halkı, Hıristiyanların yaptığını telkinden ziyade dayatma olarak kabul ediyor... Özellikle Seul'de dağa taşa dikilen haçlar, Hıristiyanlara gösterilen antipatiyi artırıyor ama yine de hiçbir şekilde bir mezhep veya din çatışması olmuyor. Seul Camii imamı Faruk Sünbül, "Bir ateist, putperest veya budistten ziyade Hıristiyanlar'ın İslam'ı daha kolay seçtiğini" belirtiyor.

Koreliler çok çalışkan bir millet

AK Parti Şanlıurfa Milletvekili Yahya Akman, Güney Korelileri "Çok çalışkan, uysal medeni bir millet" şeklinde tanımlıyor: "Korelilerde en çok hoşuma giden gelenekleri, eğer erkek eve erken gelirse hanımı tepki gösteriyor. Herkes ülkesi için bir şeyler yapmanın gayretleri içerisinde. Toplumsal seferberlik var. Türkiye de olduğu gibi önce ben demiyorlar."

Avrupalı olma özentileri yok

SP Konya Milletvekili Lütfü Yalman, "Taklitleri yok, özentileri hiç yok. Hiç tatil yapmıyorlar. Yılda 10-15 gün tatil hakları var onları bile kullanmıyorlar. Yerli malı kullanıyorlar, Avrupa özentileri yok. Kore hükümeti 20 bin Türk bayrağı dağıttı, her maçımıza gelip destek verdiler" diyor.

Bizimle işbirliği yapmak istiyorlar

MHP Erzurum milletvekili Mücahit Himoğlu, "Gerçekten vefalı insanlar, Kore'de 2000 şehit vermişiz. Bu sebeple bize çok sıcak bakıyorlar. Ancak tam bir diyalog kuramamışız. Maçlarda bizi çok desteklediler. Bizimle işbirliği yapmak istiyorlar. 15 işadamı yatırım için geleceklerini açıkladı. Bu sayı artırılabilir" dedi.