Dün bir gazetenin manşeti ilginçti: Türk Ceza Kanunu (TCK) yeniden kaleme alınırken, dünyanın geldiği aşama göz önünde tutularak, bazı yeni alanlardaki temel hak ve özgürlükler daha sağlam esaslara bağlanmıştı; bunlardan biri de 'çocukların kobay olarak kullanılmasına' izin vermeyen maddeydi. Sabah'ın 'korkunç iddia' dediği bir 'gerçek' aslında: Tasarıdaki o madde yangından mal kaçırırcasına son anda ilk metinden çıkarıldı. Bazı aşıların ancak çocuklar üzerinde denenebileceği gerekçesiyle...

Böyle bir deney yapacak olan, başka bir ülkenin kapısına gitsin... Türkiye'de, bizim çocuklarımızın 'kobay' olarak kullanılmasına, bütün siyasî partiler, o siyasî partilerin yöneticileri ve milletvekilleri elbirliğiyle karşı çıkmalıydı. Öyle olmadığını biliyoruz. Bir şeyi daha: Bu olumsuz son an değişikliğinde kimse mâsum değil...

Bir başka sorun da, bazı hastanelerde yaygın uygulamaya konulan 'kök hücre nakli' yöntemiyle ilgili. Şu yakınlarda annesini kansere kaybeden bir meslektaştan dinledim: Tedavi sırasında "Ya kendi haline terk et, ya kök hücre deneyimlerine izin ver" şıklarına muhatap edilmiş. Siz olsanız hangisini tercih ederdiniz? Bugün, "Acaba yanlış mıydı kararım, annemi kendi haline bıraksaydık biraz daha yaşar mıydı?" diye düşünüyor. Ölümü hastane kayıtlarına 'kalp yetmezliği yüzünden' diye geçmiş annesinin henüz deneme safhasındaki bir tedavi yönteminde kullanılmasına izin verme garip duygusu içini kemirerek...

Türkiye'de sağlık sektörü yararlananlarda değişik hislere yol açan özellikle sahip. Hükümetler, herkesin temel sağlık imkânlarından yararlanmasını ön plana aldıkları için, sektörün genelindeki gelişmelerle yakından ilgilenmeye fırsatları olmuyor. Meslek kuruluşları ise, ideolojik açıdan karşı çıkmaları beklenecek deneylerin engellenmesi kanusunda yeterince aktif bir tavır sergilemiyorlar. Çocukların 'kobay' olarak kullanılmasını engellemek üzere TCK metnine konmuş maddenin son anda değiştirilmesi öncesinde, meslek kuruluşlarının ve o kuruluşları yöneten hekimlerin nasıl davrandıkları mutlaka kapsamlı bir araştırmanın konusu yapılmalıdır.

Çocukların 'deney' amacıyla kullanımının yeni TCK'da 'ailenin rızası' şartına bağlanması aslında fazla bir anlam taşımıyor. Tıpkı 'hücre nakli' tercihiyle karşı karşıya bırakılan ailelerin yakınlarının çektiği sıkıntıların benzerini yaşayan hasta çocukların yakınları da, önlerine getirilen tercihe bir umut olarak yapışacaklardır. Sonuçta, 'hücre nakli' deneyi iznini, "En az beş yıl yaşar" vaadiyle koparan doktor, hasta birkaç hafta/ay sonra hayatını kaybettiğinde özür dileme nezaketi bile göstermeyebiliyor. Çocuklar üzerinde aşı deneyi yapan doktorların kendilerini daha sorumlu hissedeceklerini nereden bileceğiz?

Tıbbın sınırları ancak yeni deneylerle zorlanıyor, buna hiç kuşku yok. Ancak, ilâç sanayiinin büyük çapta dışarıya bağımlı olduğu bir ülkede yürütülen deneylerin yerli amaçlara hizmet edeceğinden kuşku duymak herhalde fazla garip kaçmaz. Yabancı ilâç firmalarının ülkelerindeki hukuk düzeni izin vermediği için yürütemedikleri deneylere kendi çocuklarımızı 'kobay' olarak kullandırtmamalıyız. ABD ve pek çok başka ülke 'hücre nakli' konusunda ateşli tartışmalara sahne olur, konu seçim kampanyalarında ilk sırayı işgal ederken, bize oldu-bittilerle ve kaşla göz arasında yasa maddesi değiştirilmesi hepimizin ağırına gitmeli.

Konu gazete manşetine tırmandığına göre siyasetin kapsam alanına da girmiş demektir. Çocuklar üzerinde deneyleri yasaklayacak, hasta yakınlarının zaafından yararlanmayı imkânsız hale getirecek yeni düzenlemelere ihtiyaç var. 39 yaşındaki genç bir milletvekilinin, yaz sıcağını en fazla hisseden bir beldede tenis oynarken kalbine yenik düşmesi bile, sağlık alanında ülkemizde bir şeylerin yanlış gittiğinin işareti sayılmalı. Milletvekilleri, hiç değilse kaybettikleri arkadaşları hatırına, bu konuyu ciddiyetle ele almalılar...

Sağlık herkesin derdi, ama 'kobay' olarak kullanılmaya karşı çıkmamız da en doğal insanî hakkımız.

FEHMİ KORU

Künye

Temsilcilikler

Abone Formu

Mesaj Formu

Online İlan